Reaktywacja Kolei Nadzalewowej. Samorządowcy i eksperci podjęli najważniejsze decyzje

Przyszłość linii kolejowej nr 254, malowniczo biegnącej wzdłuż Zalewu Wiślanego, staje się w tej chwili jednym z najważniejszych tematów debaty transportowej na Warmii i Mazurach. We Fromborku odbyło się strategiczne spotkanie zorganizowane z inicjatywy Departamentu Infrastruktury i Geodezji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Warmińsko-Mazurskiego, podczas którego samorządowcy, eksperci oraz przedstawiciele spółek kolejowych wypracowywali realny plan przywrócenia regularnych połączeń pasażerskich na tej historycznej trasie.

Regularny ruch pociągów na Kolei Nadzalewowej zamarł w 2006 roku, jednak dziś, po dwóch dekadach od tamtej decyzji, pojawiła się najlepsza od lat koniunktura na jej wielki powrót. Wicemarszałkini województwa Katarzyna Sobiech wyraźnie podkreśliła podczas wydarzenia, iż reaktywacja linii to nie tylko ukłon w stronę turystów, ale przede wszystkim najważniejszy element walki z wykluczeniem komunikacyjnemu mieszkańców, który może znacząco poprawić dostępność transportową takich miejscowości jak Braniewo, Tolkmicko czy Frombork.

Szerokie plany rozwoju kolei w regionie

Władze województwa zaprezentowały we Fromborku ambitne założenia rozwoju regionalnego transportu szynowego, w które projekt Kolei Nadzalewowej wpisuje się w sposób wręcz idealny. Temat ten doskonale współgra ze strategią sukcesywnego przywracania połączeń do mniejszych miast i miasteczek Warmii i Mazur. Co istotne, Departament Infrastruktury i Geodezji przedstawił już szczegóły ogłoszonego niedawno przetargu na przewozy kolejowe w latach 2027–2032. Ewentualne włączenie linii nr 254 w te długofalowe plany mogłoby stać się kolejnym, naturalnym etapem ekspansji transportu kolejowego i mocnym punktem w strategii rozwoju mobilności całego województwa.

Kolej to nie tylko turystyka. Trzy mocne argumenty

Podczas dyskusji eksperci i samorządowcy zgodnie uznali, iż potencjał trasy wykracza daleko poza letni sezon turystyczny, a powrót pociągów ma przynieść wymierne korzyści na trzech kluczowych polach. Po pierwsze, nowa infrastruktura zapewni sprawną codzienną mobilność mieszkańców, stając się świetną alternatywą dla zatłoczonych autobusów kursujących na trasie Elbląg – Braniewo i ułatwiając dojazdy do pracy oraz szkół.

Po drugie, trasa ma istotne znaczenie dla obronności państwa, ponieważ sprawna kolej wydatnie poprawi logistykę i mobilność jednostek wojskowych zlokalizowanych w tym strategicznym regionie przygranicznym.

Trzecim argumentem jest obsługa przyszłych inwestycji strategicznych, takich jak planowana elektrownia szczytowo-pompowa w gminie Tolkmicko czy dynamicznie rozwijający się port w Elblągu, które do pełnego funkcjonowania potrzebują silnego zaplecza logistycznego.

Jak zrobić to dobrze? Wzorce z Polski i Europy

Zaproszeni na spotkanie naukowcy z Uniwersytetu Gdańskiego oraz Instytutu Kolejnictwa przywołali udane przykłady rewitalizacji linii lokalnych w Czechach, Niemczech, a na gruncie krajowym – na Dolnym Śląsku. Jak podkreślano w referatach, kluczem do sukcesu dawno odpisanych na straty połączeń jest stworzenie atrakcyjnego rozkładu jazdy o odpowiedniej częstotliwości i regularności kursów.

Ponadto niezwykle ważna okazuje się pełna integracja transportu kolejowego z innymi formami mobilności, co w praktyce oznacza konieczność budowy nowoczesnych węzłów przesiadkowych wyposażonych w parkingi typu Park&Ride oraz spójną infrastrukturę rowerową.

Mapa drogowa dla Kolei Nadzalewowej. Co dalej?

Spotkanie we Fromborku nie skończyło się jedynie na ogólnych deklaracjach, a uczestnicy wyznaczyli konkretny plan działania na najbliższe miesiące, który otworzy regionowi drzwi do ubiegania się o fundusze unijne na lata 2028–2034.

Pierwszym krokiem będzie nawiązanie ścisłej współpracy Samorządu Województwa ze Związkiem Gmin i Powiatów Subregionu Zalewu Wiślanego, co pozwoli na reprezentowanie wspólnych interesów lokalnych wspólnot. Następnie zorganizowane zostaną profesjonalne badania ankietowe wśród mieszkańców, które pozwolą precyzyjnie określić realne potrzeby transportowe i oczekiwania lokalnej społeczności. Ostatnim elementem przygotowań będzie opracowanie kompleksowej analizy społeczno-gospodarczej, która wykaże znaczenie linii nr 254 dla gospodarki, bezpieczeństwa i spójności regionu.

Choć odbudowa potencjału linii nadzalewowej będzie procesem kosztownym i długofalowym, z Fromborka popłynął jasny sygnał, iż aktualnie pojawiły się najlepsze od lat warunki do przyspieszenia realizacji tego projektu.