Europa buduje flotę 20 000 bezemisyjnych samolotów – elektrycznych i napędzanych wodorem

Lotnictwo jest jednym z najtrudniejszych sektorów do dekarbonizacji. W przeciwieństwie do samochodów, które można po prostu podłączyć do ładowarki, samoloty potrzebują ogromnych ilości energii w bardzo krótkim czasie, a każdy kilogram dodatkowej wagi baterii to mniej miejsca dla pasażerów i ładunku. Dlatego przez lata branża lotnicza była traktowana jako wyjątek od reguły – sektor, który będzie się dekarbonizował ostatni i najwolniej. Europa właśnie rzuca wyzwanie temu przekonaniu.

20 000 samolotów do 2050 roku

Sojusz na rzecz Lotnictwa Zeroemisyjnego (AZEA), inicjatywa koordynowana przez Komisję Europejską, opublikował plan działania zakładający wprowadzenie do Europy 20 000 samolotów elektrycznych, hybrydowych i napędzanych wodorem do 2050 roku. Dokument jest owocem ponad trzech lat współpracy ponad 200 członków sojuszu – producentów samolotów, przewoźników lotniczych, portów lotniczych, dostawców energii i instytucji finansowych.

Skala ambicji jest imponująca. W ambitnym scenariuszu przedstawionym przez AZEA między 36% a 68% lotów wewnątrzeuropejskich mogłoby być obsługiwanych przez samoloty wodorowe lub elektryczne. To oznaczałoby strukturalną transformację europejskiej przestrzeni powietrznej – nie kosmetyczną korektę, ale wymianę większości floty regionalnej na technologicznie zupełnie odmienne maszyny.

Harmonogram: najpierw małe, potem większe

Plan jest realistyczny co do kolejności kroków. Wdrożenie rozpocznie się od mniejszych statków powietrznych – turystycznych, regionalnych, cargo. Samoloty zdolne do przewozu do 100 pasażerów trafią na rynek dopiero po 2040 roku, a technologia wodorowa będzie początkowo możliwa do zastosowania wyłącznie w lotach regionalnych i krótkodystansowych, startując komercyjnie około 2035 roku.

Finansowanie jest już częściowo zabezpieczone. Europejski program Clean Aviation Joint Undertaking dysponuje budżetem 4,1 miliarda euro na rozwój przełomowych technologii, w tym regionalnych samolotów hybrydowo-elektrycznych i wodorowych.

Dlaczego to pilne

Kontekst klimatyczny nadaje tym planom szczególną wagę. Lotnictwo odpowiada za około 3,8–4% łącznych emisji gazów cieplarnianych w UE – nieproporcjonalnie dużo w stosunku do liczby pasażerów. Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO) oszacowała, iż emisje z lotnictwa międzynarodowego mogą się potroić do 2050 roku w porównaniu z 2015 rokiem, jeżeli nie zostaną podjęte zdecydowane działania. Raport Air Transport Action Group z lutego 2026 roku wskazuje, iż samoloty nowej generacji – wodorowe, elektryczne i hybrydowe – mogłyby przyczynić się do redukcji emisji o 12–21% wymaganej do osiągnięcia celów klimatycznych.

Ekosystem, nie tylko maszyna

Kluczowym przesłaniem planu AZEA jest to, iż bezemisyjne lotnictwo to nie tylko kwestia nowego silnika. To transformacja całego ekosystemu: lotniska muszą zbudować infrastrukturę tankowania wodoru i ładowania elektrycznego, sieci energetyczne muszą dostarczyć zieloną energię w odpowiedniej skali, regulatorzy muszą stworzyć ramy certyfikacji dla zupełnie nowych typów statków powietrznych, a instytucje finansowe muszą zaakceptować ryzyko inwestycji w technologie, które jeszcze nie istnieją komercyjnie.

Plan działania wyznacza konkretne role każdemu z tych uczestników. To pierwsza tak kompleksowa próba skoordynowania całej europejskiej branży lotniczej wokół jednego celu dekarbonizacyjnego – i największa tego rodzaju inicjatywa na świecie.

/Fot: Airbus//