ZSRR odciął dopływ wody. Jezioro zamieniło się w toksyczną pustynię. Teraz pojawiła się nadzieja

Jezioro, które niemal zniknęło z mapy świata, zaczyna się odbudowywać. Po latach od katastrofy pojawiły się pierwsze realne efekty zmian, które jeszcze niedawno wydawały się niemożliwe.
Jeszcze niedawno było symbolem ekologicznej tragedii. Jezioro Aralskie w Azji Środkowej przez dekady znikało w dramatycznym tempie. Dziś naukowcy i mieszkańcy regionu obserwują pierwsze konkretne sygnały poprawy, które pokazują, iż część zbiornika może się odbudować.


REKLAMA


Zobacz wideo Cud Podlasia wygląda jak wyspa na Pacyfiku


Jezioro Aralskie kiedyś było potęgą. Katastrofa ekologiczna zniszczyła je w kilka dekad
Jeszcze w latach 60. XX wieku Jezioro Aralskie było czwartym największym jeziorem na świecie i dostarczało choćby jedną szóstą wszystkich ryb w Związku Radzieckim. Sytuacja zmieniła się, gdy władze ZSRR skierowały rzeki zasilające jezioro do nawadniania pól bawełny. Proces ten rozpoczął się w latach 60. i nasilał w kolejnych dekadach, szczególnie w latach 70. i 80. Woda przestała dopływać, a zbiornik zaczął gwałtownie wysychać.
Na jego miejscu pojawiła się pustynia pokryta solą i chemikaliami. Z wyschniętego dna regularnie unoszą się toksyczne pyły zawierające pestycydy, które mogą być przenoszone przez wiatr na duże odległości. Zniknęły ryby, upadło rybołówstwo, a lokalny klimat stał się bardziej surowy. To wydarzenie do dziś uznawane jest za jedną z największych katastrof ekologicznych na świecie.
Jezioro Aralskie zaczyna się odbudowywać. Przełom przyniosły konkretne inwestycje i zapora
Sytuacja zaczęła się zmieniać dzięki konkretnym działaniom. Kluczowa okazała się budowa zapory Kokaral w Kazachstanie oraz odcięcie północnej części jeziora od południowej. Dzięki temu woda z rzeki Syr-darii przestała uciekać i zaczęła się gromadzić.
Poziom wody w północnym Jeziorze Aralskim w ostatnich latach znacząco wzrósł, miejscami choćby o kilkadziesiąt procent, co zaskoczyło ekspertów. Linia brzegowa przesunęła się bliżej dawnych miast, a obszary dawnej pustyni znów są zalewane. To pierwszy tak wyraźny sygnał poprawy od wielu lat.


Ryby wracają do Jeziora Aralskiego. Region znów zaczyna żyć
Powrót wody przyniósł kolejne zmiany. W północnej części jeziora ponownie pojawiły się ryby, które wcześniej wyginęły przez wysokie zasolenie. To z kolei pozwoliło odżyć lokalnemu rybołówstwu.W miastach takich jak Aralsk znowu działają zakłady przetwórstwa ryb i sklepy, które jeszcze niedawno były zamknięte.
Mieszkańcy wracają do dawnych zajęć, a gospodarka regionu powoli się odbudowuje. Skala zmian jest na razie ograniczona, ale wyraźnie poprawia warunki życia.
Czy Jezioro Aralskie może wrócić do dawnej formy? Odbudowa będzie trudna i bardzo długa
Eksperci podkreślają, iż sukces dotyczy głównie północnej części jeziora. Południowa wciąż pozostaje w dużej mierze pustynią, a przywrócenie całości do dawnego stanu jest bardzo trudne.
Aby całkowicie odbudować jezioro, konieczne byłyby ogromne zmiany w gospodarce wodnej całego regionu, zwłaszcza ograniczenie zużycia wody w rolnictwie, które dziś opiera się na uprawie bardzo wymagających roślin, takich jak bawełna i ryż. realizowane są jednak kolejne projekty, które mają zwiększyć dopływ wody i poprawić sytuację. Naukowcy podkreślają, iż choćby częściowa odbudowa jest dużym sukcesem.


Źródła: nationalgeographic.com, upworthy.com, podroze.wprost.pl