Zimorodek na banknocie euro? Zagłosuj na europejskie ptaki i rzeki

Banknoty euro zyskają nowy design. Jaki? To zależy w dużej mierze od nas, obywateli UE. Na europejskiej walucie mogą się znaleźć Beethoven, Cervantes i Maria Curie-Skłodowska albo zimorodek, żołna i bocian. Może warto jednak tym razem dać szansę przyrodzie?

EBC proponuje rewolucję w portfelach

Na obowiązujących współcześnie banknotach euro znajdują się okna i bramy symbolizujące europejską otwartość, abstrakcyjne mosty odwołujące się do komunikacji, a także postać mitycznej Europy. Europejski Bank Centralny (ECB) postanowił jednak wprowadzić radykalną zmianę koncepcji wizualnej wspólnej waluty i przedstawił propozycje, które mają być bliższe sercom Europejczyków.

Jako myśl przewodnią wybrano dwa alternatywne motywy. Pierwszy odwołuje się do bogactwa kulturalnego naszego kontynentu i obejmuje słynne postacie ze świata sztuki, nauki oraz literatury. Drugi czerpie inspirację z europejskiej różnorodności przyrodniczej, przedstawiając ptaki i rzeki Starego Kontynentu.

zdj. European Central Bank 2026

Może cię zaciekawić: Połowa europejskich rzek jest zasolona. Polska wśród wskazanych hotspotów

Zagłosuj na swój banknot

Projekty zostały wyłonione w ramach konkursu, w którym wzięło udział 1,2 tys. grafików. Do bliższej współpracy zaproszono 25 z nich, a rezultatem było wypracowanie 10 niezależnych koncepcji, które teraz trafiły do oceny obywateli UE.

Do 21 września 2026 r. można oddać głos w ankiecie on-line, wskazując design dla banknotów euro poszczególnej wartości (głosowanie przebiega we wszystkich unijnych językach). Zwycięski projekt zostanie ogłoszony pod koniec roku, a nowe banknoty trafią do obiegu najprawdopodobniej w 2029 r.

Głosować można na stronie: https://surveys.ecb.europa.eu/10b/neweuro/

Z czego można wybierać? Zimorodek na 10 euro

Redakcji Wodnych Spraw najbardziej spodobały się projekty przedstawiające europejskie ptaki na tle rzek. Niby oczywiste elementy naszego krajobrazu, ale tak naprawdę symbole bogactwa, które łatwo możemy stracić, jeżeli nie zaczniemy się o nie troszczyć. Wysychające rzeki i mokradła oraz postępująca fragmentyzacja siedlisk zagrażają skrzydlatym strażnikom równowagi biologicznej. Trudno nie zauważyć tutaj oczywistej metafory: przyroda to pieniądz!

Wśród propozycji ECB znalazło się pięć różnych koncepcji graficznych przedstawiających sześć europejskich gatunków ptaków:

• pomurnika (Tichodroma muraria) – niewielkiego górskiego ptaka, spotykanego również w Tatrach;
• zimorodka (Alcedo atthis) – rybożernego przedstawiciela gatunku, który upodobał sobie środowisko nadrzeczne; ptasi symbol Wodnych Spraw;
• żołnę (Meropidae) –wędrownego ptaka, którego krajowa populacja dynamicznie odradza się w ostatnich latach;
• bociana białego (Ciconia ciconia) – 25 proc. światowej populacji gniazduje w Polsce;
• szablodzioba zwyczajnego (Recurvirostra avosetta) – brodzącego szczudłonoga, który zamieszkuje wybrzeża Europy;
• głuptaka (Morus bassanus) – morskiego ptaka północy, który sporadycznie pojawia się na wybrzeżu Bałtyku.

W jednej z proponowanych koncepcji każdej ptasiej ilustracji towarzyszy krótki opis gatunku, w innych pojawiają się również odwołania do wody i ekosystemów: rzeki, mokradła, śnieg i chmury, a choćby ulubiony pokarm poszczególnych ptaków. W projekcie przygotowanym przez fińskiego grafika Ville Tietäväinena widać bieg rzeki, od jej źródła do ujścia, a wybrane gatunki osadzone są w jego kolejnych fazach – im bliżej morza, tym większy nominał.

Warto podkreślić, iż żaden z wybranych przez projektantów gatunków nie jest zagrożony wyginięciem w skali świata. Ale to właśnie ten prozaiczny status gatunku najmniejszej troski (LC, z ang. Least Concern) bywa przekleństwem dla różnorodności biologicznej. Nie doceniamy tego, co mamy, zanim nie jest za późno.

Ptaki na banknotach euro w pewnym sensie mogłyby być symbolem zmiany perspektywy – zamiast patrzyć w przeszłość, na historię i dorobek Europy, powinniśmy skupić się na przyszłości, zwłaszcza zasobach wodnych i przyrodniczych kontynentu.

Warto przeczytać: Jak migrują bociany? Polscy naukowcy stworzyli przełomowy system monitoringu

zdj. główne: European Central Bank 2026