Zieleń zamiast betonozy pod Wawelem. Plac Wielkiej Armii Napoleona przejdzie metamorfozę [wizualizacje]

Koniec betonozy pod Wawelem! Plac Wielkiej Armii Napoleona zostanie zazieleniony! – poinformował prezydent Krakowa Aleksander Miszalski. Modernizację przejdzie również dawne Centrum Obsługi Ruchu Turystycznego, który zmieni się w Muzeum Rzek Krakowskich. Sprawdźcie, co się zmieni i zobaczcie wizualizacje nowego placu pod Wawelem.

Plac Wielkiej Armii Napoleona może stać się jednym z najbardziej przyjaznych miejsc w tej części miasta. Dziś to głównie utwardzona przestrzeń, która latem nagrzewa się i nie zachęca do spędzania czasu. W przyszłości będzie to zielony, uporządkowany i tętniący życiem plac – taki, jakiego od dawna oczekiwali mieszkańcy. – Ta inwestycja zostanie wykonana w ramach powołanej przeze mnie w ubiegłym roku inicjatywy „Da Się!”. Realizuje ona projekty leżące przez lata w urzędowej zamrażarce – podkreśla prezydent Aleksander Miszalski.

Planowana zmiana jest zarówno efektem prezydenckiej inicjatywy „Da Się!”, jak i głosu mieszkańców, którzy w konsultacjach społecznych jasno wskazali, iż chcą tu więcej zieleni, cienia i przestrzeni do odpoczynku. Teraz pojawiła się wyjątkowa okazja, by to zrealizować – planowana budowa podziemnego zbiornika retencyjnego wymaga przebudowy całego placu. Zamiast odtwarzać stare rozwiązania, miasto wykorzysta ten moment, by stworzyć coś zupełnie nowego. II etap konsultacji społecznych w kwestii finalnego planu zagospodarowania placu planowany jest w terminie 21 kwietnia – 15 maja.

Plac, czyli rzeka

Motywem przewodnim projektu jest Wisła – rzeka, która od wieków kształtuje Kraków. To właśnie ona inspiruje wygląd przyszłego placu. Układ alejek i nawierzchni będzie nawiązywał do biegu rzeki, a otaczająca zieleń do jej brzegów. Dzięki temu przestrzeń stanie się naturalna i przyjazna. W centrum pojawią się elementy wodne, które nie tylko przypomną o bliskości rzeki, ale też poprawią komfort w upalne dni. Zieleń stanie się wizytówką tego miejsca – pojawią się drzewa, krzewy i miejsca do odpoczynku w cieniu. A wyznaczą je trzy główne strefy:

• spotkań i wydarzeń z miejscem na koncerty lub miejskie inicjatywy
• wypoczynku, z wodą i spokojną atmosferą
• rekreacyjna – dla dzieci, młodzieży i osób aktywnych.

Całość połączy wygodna rampa, która ułatwi dostęp do bulwarów. Nowa przestrzeń będzie nie tylko miejscem relaksu, ale też opowieścią o rzece. W nawierzchni pojawią się elementy edukacyjne, które przybliżą historię Wisły i jej znaczenie dla miasta. Plac będzie też bezpośrednio powiązany z planowanym Muzeum Rzek Krakowskich, które powstanie w istniejącym pawilonie.

Zbiornik retencyjny

Prace nad metamorfozą Placu Wielkiej Armii Napoleona otworzy budowa podziemnego zbiornika retencyjnego. Powstanie on pod dawnym parkingiem dla autokarów. w tej chwili realizowane są prace projektowe. Zbiornik zostanie umieszczony na głębokości ok. 18 m. Prace wymagają odpowiedniego zabezpieczenia wałów wiślanych i będą prowadzone pod nadzorem archeologicznym oraz we współpracy z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej. Głównym zadaniem zbiornika będzie zatrzymywanie nadmiaru wody deszczowej. Dzięki dużej pojemności (prawie 15 tys. m³) zmniejszy się ryzyko cofania ścieków do piwnic i wylewania ich na ulice.

Inwestycja pomoże także ochronić Wisłę. Obecnie, podczas intensywnych opadów, nadmiar wody i nieczystości trafia do rzeki przez tzw. przelewy burzowe, które zabezpieczają miasto przed zalaniem. Po wybudowaniu zbiornika problem ten zostanie w dużej mierze ograniczony. Szacuje się, iż nowe rozwiązanie zmniejszy liczbę takich zrzutów do Wisły o ok. 80 proc. Dodatkowo w systemie zostaną zastosowane specjalne kraty i ruchome elementy, które jeszcze bardziej ograniczą wpływ na środowisko, choćby w sytuacjach awaryjnych. Koszt budowy zbiornika to ok. 100 mln zł.

Muzeum Rzek Krakowskich

Szczególną częścią przemiany placu będzie przekształcenie dawnej siedziby Centrum Obsługi Ruchu Turystycznego w Muzeum Rzek Krakowskich. Fundamentem idei muzeum jest przekonanie, iż to właśnie Wisła, Rudawa, Prądnik, Wilga, Dłubnia i inne skupiały Kraków jako przestrzeń osadniczą, kulturową i gospodarczą. Planowana instytucja ma ukazać ich znaczenie nie tylko przez pryzmat dziejów, ale także poprzez legendy, tradycje i codzienne doświadczenia mieszkańców. Istotnym założeniem projektu jest jego społeczny charakter. Muzeum nie będzie wyłącznie przestrzenią ekspozycyjną. Koncepcja zakłada dostępność także poza standardowymi godzinami funkcjonowania, co ma sprzyjać integracji i aktywizacji środowisk związanych z rzeką. Pomysł instytucji wyrósł z dialogu z rekonstruktorami oraz aktywistami, co podkreśla oddolny charakter inicjatywy.

Projekt uwzględnia również szeroko rozumianą dostępność. Zamiast windy przewidziano rampę, a przestrzeń ekspozycyjna zostanie wyposażona w tyflografiki, audiodeskrypcję oraz ścieżki zwiedzania przygotowane w języku prostym. Jednocześnie zadbano o odpowiednie warunki konserwatorskie – eksponaty wrażliwe, takie jak tkaniny czy grafiki, będą przechowywane w kontrolowanym mikroklimacie i przy odpowiednim oświetleniu.

Wyjątkowym elementem działalności muzeum ma być jego mobilność. Dzięki galarowi „Szwajcarka” instytucja będzie mogła „wypłynąć” poza swoją siedzibę i docierać do odbiorców w innych częściach miasta. To rozwiązanie wpisuje się w ideę żywego muzeum, które nie tylko prezentuje historię, ale także aktywnie uczestniczy w jej współczesnym kształtowaniu.

Lokalizacja przy ul. Powiśle 11 nie jest przypadkowa. Budynek znajduje się w historycznym punkcie styku miasta z rzeką, w zakolu Wisły pod Wawelem, gdzie przez wieki funkcjonowała przeprawa wodna. Projekt zakłada wykorzystanie istniejącego obiektu, co pozwala uniknąć budowy nowej infrastruktury i jednocześnie nadać dotychczasowemu budynkowi nowe funkcje.

W kwestii nazwy nowego oddziału Muzeum Krakowa zostanie zorganizowana ankieta dla mieszkańców. Do wyboru zaproponowano kilka wariantów, m.in. „Muzeum Rzek Krakowskich”, „Muzeum Rzeki”, „Muzeum Rzeki w Mieście”, „Muzeum ‘Nurt’” oraz „Przystań Muzeum”.