Zapowiedź sesji PE: Wschód w centrum uwagi

Zdjęcie: https://euractiv.pl/section/meet-your-mep/news/zapowiedz-sesji-pe-wschod-w-centrum-uwagi/

Na ostatniej w tym roku sesji plenarnej Parlament Europejski wręczy Nagrodę Sacharowa Andrzejowi Poczobutowi i będzie głosował nad zakazem importu rosyjskich surowców. Wbrew postulatom skrajnej prawicy nie przewidziano jednak debaty na temat ostatniej afery korupcyjnej.

Nagroda Sacharowa dla Andrzeja Poczobuta

Jutro (16 grudnia) w południe przewodnicząca Roberta Metsola wręczy Nagrodę Sacharowa za Wolność Myśli 2025 polsko-białoruskiemu dziennikarzowi Andrzejowi Poczobutowi oraz Mzii Amaglobeli z Gruzji.

Poczobut, ostry krytyk reżimu Alaksandra Łukaszenki, został aresztowany w 2021 roku i skazany na osiem lat kolonii karnej. Jego stan zdrowia od tego czasu się pogorszył, ale odmawia mu się niezbędnej opieki medycznej, a jego rodzinie – prawa do odwiedzin, podkreśla Parlament Europejski.

Mzię Amaglobeli, gruzińską dziennikarkę i dyrektorkę internetowych mediów Batumelebi i Netgazeti, aresztowano natomiast w styczniu br. za udział w antyrządowych protestach. W sierpniu skazano ją na dwa lata więzienia. To pierwsza kobieta–więzień polityczny w Gruzji od uzyskania przez ten kraj niepodległości.

Oboje dziennikarzy przebywa w więzieniach, więc podczas ceremonii będą ich reprezentowały inne osoby.

Koniec z importem gazu z Rosji

Jutro rano odbędzie się debata, a w środę europosłowie będą głosować nad nowe prawo zakazujące importu rosyjskiego gazu ziemnego.

Projekt przepisów wstępnie uzgodnili negocjatorzy Parlamentu Europejskiego i Rady UE 3 grudnia. Gaz LNG z rynku spot z Rosji będzie nielegalny w UE po wejściu rozporządzenia w życie na początku 2026 r. Z kolei import gazu rurociągowego ma zakończyć się do 30 września 2027 r. Nowe prawo ustanawia także kary, które państwa członkowskie będą stosować wobec operatorów w przypadku naruszeń.

Zakaz ma być „odpowiedzią na systematyczne wykorzystywanie dostaw energii przez Rosję jako narzędzia nacisku – praktykę udokumentowaną przez niemal dwie dekady, eskalującą wraz z pełnoskalową inwazją na Ukrainę w 2022 r.”, wskazuje PE.

Debata przed szczytem

W Berlinie toczą się najważniejsze rozmowy na temat porozumienia pokojowego między Rosją a Ukrainą. Z kolei podczas odbywającego się w czwartek i piątek szczytu Rady Europejskiej przywódcy państw UE mają zatwierdzić tzw. pożyczkę reparacyjną dla Ukrainy.

O to łatwo jednak nie będzie, bo silny opór stawia obawiająca się o konsekwencje ze strony Moskwy Belgia. W tym sprzeciwie wspierają ją m.in. Włochy, Malta, a w obliczu powrotu do władzy Andreja Babiša także Czechy.

Podczas debaty w środę rano europosłowie mają przedstawić swoje postulaty wobec szczytu. Mowa będzie przede wszystkim o działaniach UE zmierzających do „zapewnienia sprawiedliwego i trwałego pokoju dla Ukrainy”, relacjach z USA oraz kwestii strategicznej autonomii UE.

Jak podaje Parlament Europejski, debata ma również dotyczyć sytuacji na Bliskim Wschodzie, nowego wieloletniego budżetu UE, strategii rozszerzenia Unii, imigracji oraz wzmacniania konkurencyjności UE.

Umowa z Mercosurem: Zabezpieczenia dla rolników

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen ma udać się w sobotę (20 grudnia) do Brazylii na rozmowy w sprawie finalizacji przełomowego porozumienia z Mercosurem. Wcześniej Bruksela musi jednak uzyskać zgodę państw członkowskich UE.

Tymczasem umowa wciąż wywołuje obawy części europejskich rolników przed destabilizacją unijnego rynku rolnego za sprawą konkurencji ze strony napływającej z państw Mercosuru żywności, niespełniającej unijnych standardów produkcji.

Jutro Parlament Europejski będzie głosować nad mechanizmem zabezpieczającym dotyczącym importu produktów rolnych. Przewiduje on m.in. możliwość tymczasowego zawieszania preferencji celnych dla produktów rolnych z Argentyny, Brazylii, Paragwaju i Urugwaju, jeżeli import ten szkodzi unijnym producentom.

Francja, która obok Polski najmocniej sprzeciwia się unijnej umowie z Mercosurem, wezwała wczoraj Unię Europejską do przesunięcia terminów wyznaczonych na podpisanie porozumienia. Jednocześnie ponownie odrzuciła umowę w jej obecnym kształcie.

„W obliczu zapowiedzianego na 20 grudnia szczytu z Mercosurem jasne jest, iż spełnione zostały warunki do jakiegokolwiek głosowania państw UE nad upoważnieniem do podpisania umowy”, napisano w oświadczeniu francuskiego rządu.

Więcej pieniędzy na obronność i „militarna strefa Schengen”

Europosłowie dzisiaj będą na ten temat debatować, a jutro mają zatwierdzić instrumenty wzmacniające europejską bazę technologiczno-przemysłową w dziedzinie obronności poprzez skierowanie większej ilości unijnych środków na cele obronne.

Jest to część planu ReArm Europe. 5 listopada osiągnięto w tej sprawie wstępne porozumienie między negocjatorami Parlamentu i Rady. Chodzi o zwiększenie finansowania obronności poprzez zmianę zasad istniejących programów UE – Platformy Technologii Strategicznych dla Europy (STEP), programu Horyzont Europa, Europejskiego Funduszu Obronnego (EDF), programu „Cyfrowa Europa” (DEP) oraz instrumentu „Łącząc Europę” (CEF).

Także jutro PE ma debatować, a w środę głosować nad projektem rezolucji w sprawie ułatwienia przemieszczania wojsk i sprzętu wojskowego w UE, co nazwano „militarną strefą Schengen”.

W projekcie rezolucji stwierdzono, iż w związku z rosyjską agresją przeciwko Ukrainie mobilność wojskowa stała się kluczowym elementem bezpieczeństwa UE, a zwłaszcza wschodniej flanki UE.

Europosłowie proponują usunięcie istniejących barier administracyjnych i finansowych oraz przeszkód infrastrukturalnych, aby można było łatwiej transportować sprzęt wojskowy między krajami Unii.

Bez debaty o korupcji w UE

Choć w kuluarowych rozmowach między europosłami temat ten z pewnością będzie obecny, to jednak w programie sesji plenarnej nie przewidziano debaty na temat ostatniej afery korupcyjnej, związanej z Europejską Służbą Działań Zewnętrznych i Kolegium Europejskim.

W ramach prowadzonego przez Prokuraturę Europejską (EPPO) śledztwa zarzuty dotyczące korupcji i konfliktu interesów postawiono m.in. byłej szefowej dyplomacji UE Federice Mogherini.

Jak pisaliśmy w ubiegłym tygodniu, debaty w tej sprawie chciała głównie skrajna prawica. Inicjatywa grupy Patrioci dla Europy uzyskała poparcie grupy Europa Suwerennych Narodów. Z nieoficjalnych informacji wynika jednak, iż próbę wpisania tego punktu do harmonogramu sesji zablokowała unijna „koalicja rządząca” (chadecy, socjaliści, liberałowie i Zieloni).

W przypadku poprzedniej afery na tak dużą skalę, Katargate, europosłowie debatowali nad tą sprawą zaledwie cztery dni po wybuchu skandalu.