3 miesięcy temu
W redakcji Res Publiki Nowej ponownie zaprosiliśmy postaci życia publicznego do rozmowy na temat kluczowy dla współczesnej Polski i Europy. Tym razem skupiliśmy się na sztucznej inteligencji: czy jej wpływ na nasze społeczeństwo i gospodarkę sprawi, iż niedługo ciężko będzie nam bez niej żyć? Oto odpowiedzi na pytanie: jak przygotowujesz się na rzeczywistość, w której AI dorównuje człowiekowi?
Włodzisław Duch:
Żyjemy w czasach nadludzkich kompetencji AI w wybranych dziedzinach. Przegrywamy w kolejnych testach, od trudnych gier strategicznych, takich jak szachy, go czy skomplikowane gry komputerowe, po konkursy programowania lub olimpiady matematyczne. W 2025 roku AI jeszcze nie ze wszystkim sobie radzi, ale porzućmy wszelką nadzieję, tempo rozwoju jest tak duże, iż niedługo to się zmieni. Nie ma powodu, by biologiczne mózgi z całą skomplikowaną maszynerią konieczną do podtrzymania życia, ale w niewielkim stopniu przydatną do myślenia, miały być bardziej inteligentne niż modele AI, które mają znacznie większą pamięć, wiedzę z milionów książek i artykułów oraz zdolności kojarzeniowe przekraczające możliwości mózgów. Czasy genialnych wynalazców, którzy przypadkowo odkrywają penicylinę, skończyły się ponad 100 lat temu. Edison miał ponad 1000 patentów, ale w XX wieku metoda prób i błędów przestała wystarczać. Trzeba było zrozumieć mechanikę kwantową, by stworzyć tranzystory, obwody scalone, komputery, telefony. Teraz mamy miliony publikacji, coraz bardziej złożone technologie, nie da się już tego opanować. Sztuczna inteligencja stała się bramą do dalszego rozwoju. Przedsiębiorstwa będą w coraz większym stopniu automatyzować wiele czynności.
Dla ludzi kreatywnych to złoty wiek, w którym będą mogli skorzystać z usług agentów AI, rozwinąć swoje pomysły, startupy, zainteresowania czy zdolności artystyczne. Dla wielu samotnych ludzi boty i awatary AI stają się przyjacielskim głosem, z którym zawsze można porozmawiać. To w tej chwili najczęstsze zastosowanie takich systemów. Jednym pomagają, ale innym szkodzą, bo nie są jeszcze dopracowane. Nie rozumiemy skutków ich stosowania, podobnie jak nikt nie przewidział, jak sieci społecznościowe wpłyną na nasze dzieci. Możemy się więc obawiać uzależnienia od wirtualnych przyjaciół, podobnie jak uzależniliśmy się od telewizji, Internetu i gier komputerowych.
Żeby tego uniknąć trzeba żyć świadomie. Wyrobić w sobie odporność na manipulację, nawyk sprawdzania wszystkiego, opierania się na wiarygodnych źródłach. AI może nam w tym pomóc, jeżeli tylko będziemy umieli zadawać dobre pytania. Potrzebny jest wysiłek, by zrozumieć swoje potrzeby, prawdziwą sytuację, a nie tylko uwierzyć w wykrzyczane głośno hasła. Znaleźć jakieś zainteresowania, które wypełnią nam czas zaoszczędzony przez AI. Znaleźć jakąś grupę taneczną czy teatr amatorski. Jutro możemy być szczęśliwi, AI nam tego nie zabierze.
Włodzisław Duch – Profesor na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, gdzie kieruje Katedrą Informatyki Stosowanej. Wcześniej pracował m.in. w Singapurze, USA, Niemczech i Japonii; pełnił funkcję prorektora UMK oraz wiceministra nauki. Specjalizuje się w inteligencji obliczeniowej, neurokognitywistyce i modelach mózgu, opublikował ponad 450 artykułów, 5 książek, jest fellow INNS, prezesem ENNS oraz twórcą systemu GhostMiner.
—
Foto.: Glenn Carstens-Peters, cropped by the RPN team, Unsplash.
—
Tekst pochodzi z numeru Res Publiki Nowej Eye to AI. Świat w czasie techno-rewolucji opublikowanego 17.11.2025.
