Warszawiaku. Twoje pieniądze czekają. Rząd daje dodatkowy rok i zawiesza postępowania podatkowe

3 godzin temu

Tysiące Polaków – w tym wielu warszawiaków, którzy w 2024 roku przekazali darowizny dla ofiar powodzi na Dolnym Śląsku i Opolszczyźnie – może skorzystać z wydłużonego zwolnienia podatkowego. Rząd przeforsował w Sejmie projekt nowelizacji ustawy o podatku od spadków i darowizn, który przesuwa granicę zwolnienia z końca 2025 na koniec 2026 roku. Czy dotyczy to właśnie Ciebie?

Co się zmieniło – jeden rok więcej, dużo mniej formalności

Rada Ministrów przyjęła pod koniec kwietnia 2026 roku projekt nowelizacji ustawy o podatku od spadków i darowizn. 12 maja Sejm skierował go do komisji, a poparcie dla zmian zadeklarowały wszystkie kluby i koła parlamentarne. Ustawa ma wejść w życie następnego dnia po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw – co oznacza, iż przepisy mogą zacząć działać bardzo gwałtownie po zakończeniu prac legislacyjnych.

Zmiana jest pozornie prosta: wydłuża o rok zwolnienie z podatku od spadków i darowizn dla środków przeznaczonych na usuwanie skutków powodzi z września 2024 roku. Zamiast dotychczasowego terminu na koniec 2025 roku, pieniądze lub rzeczy mogą być wykorzystane na cele powodziowe aż do 31 grudnia 2026 roku. Rzecznik rządu Adam Szłapka przekazał mediom, iż celem zmian jest umożliwienie dłuższego wykorzystania darowizn – bez dodatkowych obciążeń podatkowych dla poszkodowanych i darczyńców.

Kogo dokładnie obejmuje zwolnienie – dwie grupy

Nowe przepisy dotyczą dwóch odrębnych grup. Pierwsza to poszkodowani w powodzi zamieszkujący gminy lub miejscowości wskazane w rozporządzeniu Rady Ministrów z 16 września 2024 roku w sprawie wykazu gmin, w których stosowane są szczególne rozwiązania związane z usuwaniem skutków powodzi (Dz.U. poz. 1859). To mieszkańcy dotkniętych części województw dolnośląskiego, lubuskiego, opolskiego i śląskiego – według danych Wód Polskich powódź dotknęła ponad 238 tysięcy osób i zalała ponad 10,5 tysiąca budynków.

Druga grupa to darczyńcy, którzy przekazali lub zamierzają przekazać środki pieniężne lub rzeczy na rzecz tych poszkodowanych. I tu pojawia się bezpośredni kontekst dla mieszkańców Warszawy: wielu z nich w 2024 roku brało udział w zbiórkach, przekazywało darowizny indywidualnie lub przez organizacje pomocowe. jeżeli Twoja darowizna nie została jeszcze w pełni rozliczona lub wykorzystana przez obdarowanego na cele powodziowe – nowe przepisy chronią obie strony przed podatkiem aż do końca 2026 roku. Nowelizacja nie dotyczy firm ani instytucji, a jedynie osób fizycznych.

Co z pieniędzmi, których nie udało się wydać do końca 2025 roku

To najważniejszy praktyczny element nowelizacji. Ministerstwo Finansów wyjaśniło, iż powódź miała tak duże rozmiary, iż wiele rodzin nie zdążyło odbudować ani wyremontować zniszczonych domów do końca 2025 roku. Dla tych osób pierwotne zwolnienie – wymagające wydatkowania środków do 31 grudnia 2025 – stawało się pułapką: nierozliczona część darowizny groziła opodatkowaniem.

Nowelizacja rozwiązuje ten problem na trzy sposoby. Po pierwsze, automatycznie wydłuża czas na wydanie środków do 31 grudnia 2026 roku. Po drugie, daje więcej czasu w złożenie zeznania podatkowego tym, którzy nie wykorzystali darowizny lub wykorzystali ją częściowo do końca 2025 roku. Po trzecie – i to najważniejszy mechanizm dla osób, wobec których urząd skarbowy już wszczął postępowanie – organy podatkowe będą mogły zawiesić postępowanie do końca 2026 roku, o ile podatnik zamiaru przeznaczenia środków na cele powodziowe. Po ich faktycznym wydatkowaniu postępowanie może zostać umorzone.

Jeżeli jednak część darowizny nie zostanie przeznaczona na usuwanie skutków powodzi do końca 2026 roku, postępowanie w tej części może zakończyć się naliczeniem podatku od niewykorzystanej kwoty.

Jak wygląda pełna skala powodzi i dlaczego rok to za mało

Powódź z września 2024 roku była jedną z największych klęsk żywiołowych w Polsce od dziesięcioleci. Dotknęła cztery województwa, w tym szczególnie ciężko Kotlinę Kłodzką, okolice Nysy i część Opolszczyzny. Dane Wód Polskich mówią o dziewięciu ofiarach śmiertelnych i ponad 238 tysiącach poszkodowanych. Woda zalała ponad 10,5 tysiąca budynków, z czego wiele wymagało rozbiórki lub gruntownej przebudowy. Odbudowa domów jednorodzinnych na taką skalę – zwłaszcza przy ograniczonej dostępności ekip budowlanych i rosnących kosztach materiałów – trwa znacznie dłużej niż rok. Argument rządu za nowelizacją jest więc czysto pragmatyczny: pierwotny termin był nierealistyczny dla znacznej części poszkodowanych.

Co to oznacza dla Ciebie, jeżeli jesteś poszkodowanym lub darczyńcą

Sprawdź, czy Twoja gmina jest na liście – zwolnienie dotyczy wyłącznie gmin wymienionych w rozporządzeniu z 16 września 2024 r. (Dz.U. poz. 1859). Pełny wykaz dostępny jest na stronach Rządowego Centrum Legislacji i Dzienniku Ustaw.
Masz czas do 31 grudnia 2026 roku – jeżeli otrzymałeś darowiznę na usuwanie skutków powodzi i nie wydałeś jej w całości do końca 2025 roku, nie musisz się spieszyć. Nowy termin to koniec 2026 roku, pod warunkiem iż środki zostaną przeznaczone wyłącznie na cele powodziowe wskazane w ustawie.
Jeśli toczy się wobec Ciebie postępowanie podatkowe – skontaktuj się z adekwatnym urzędem skarbowym i poinformuj, iż zamierzasz przeznaczyć środki na usuwanie skutków powodzi. Organ będzie mógł zawiesić postępowanie do końca 2026 roku na podstawie nowych przepisów.
Darczyńcy z Warszawy też są chronieni – jeżeli przekazałeś pieniądze lub rzeczy osobom poszkodowanym z listy gmin i darowizna nie została jeszcze w pełni rozliczona, nowe zwolnienie dotyczy również Ciebie jako darczyńcy. Dokumentuj przekazanie środków i cel ich przeznaczenia.
Nie dotyczy firm – zwolnienie obejmuje wyłącznie osoby fizyczne. Podmioty gospodarcze, fundacje i stowarzyszenia muszą rozliczać darowizny na zasadach ogólnych.
Śledź Dziennik Ustaw – ustawa wchodzi w życie następnego dnia po ogłoszeniu. Na dzień publikacji tego artykułu projekt jest w toku prac komisji sejmowej. Aktualne informacje znajdziesz na legislacja.gov.pl i sejm.gov.pl.