Sprzątali śmieci, dziś mają prestiżową nagrodę. Śląsk docenił oddolną akcję

Zaczęło się od sprzątania Jury, a przekuło w prestiżowe wyróżnienie. W Światowym Dniu Ziemi z dumą ogłaszamy, iż Częstochowski Alarm Smogowy został laureatem nagrody przyznawanej corocznie przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW) w Katowicach. Co ciekawe, kapituła doceniła typowo oddolne społeczne działania.

– Jest to nasza pierwsza nagroda typowo w dziedzinie ekologii. Czuję dumę i satysfakcję, tym bardziej dlatego, iż została nam wręczona za akcję #JurabezPlastiku, którą organizujemy nieprzerwanie od 2019 r. – mówi nam Hubert Pietrzak z Częstochowskiego Alarmu Smogowego.

Zielony Czek w rękach Częstochowskiego Alarmu Smogowego

21 kwietnia w Operze Śląskiej w Bytomiu odbyła się uroczysta gala wręczenia Zielonych Czeków 2026. To jedne z najważniejszych nagród przyznawanych corocznie przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Tym razem wyróżnienie powędrowało do Częstochowskiego Alarmu Smogowego (CzAS), który zdobył wyróżnienie jako organizacja pozarządowa w kategorii EkoNGO.

– Razem pokazujemy, iż ekologia to nie chwilowy trend, ale odpowiedzialność za przyszłe pokolenia – podkreśla WFOŚiGW w Katowicach.

Uroczysta gala Zielone Czeki 2026. Fot. WFOŚiGW w Katowicach

Wyróżnienie zostało przyznane za sprzątanie, a konkretnie dokonania z wiosny ubiegłego roku, organizowane z instalacją płuc smogowych w tle. Płuca Polskiego Alarmu Smogowego imitują te ludzkie i od kilku lat pokazują, czym oddychają Polki i Polacy. Jednak alarmy smogowe to nie tylko codzienna walka o jakość powietrza. To również szeroko zakrojone działania prośrodowiskowe, za którymi stoją społecznicy i zwykli ludzie.

W ramach zeszłorocznej akcji #JurabezPlastiku 2025 prawie 70 wolontariuszy zlikwidowało dzikie wysypiska śmieci na Mirowskim Przełomie Warty. Obszar sprzątania leżał na granicy gmin Częstochowa i Mstów, obszaru Natura 2000, objętego ochroną w formie Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd oraz Specjalnego Obszaru Ochrony Siedlisk „Przełom Warty koło Mstowa”.

Natura 2000 była zaśmiecona. 430 kg odpadów w godzinę

– Rok temu usunęliśmy odpady zalegające w tym pięknym i istotnym przyrodniczo miejscu w sercu Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Wspólnie wyruszyliśmy w teren, żeby go oczyścić, a przy okazji dobrze się bawić, robiąc coś dobrego dla przyrody. A zrobiliśmy to wraz z partnerami z Wydziału Infrastruktury i Środowiska Politechniki Częstochowskiej, Powiatem Częstochowskim, Stowarzyszeniem Architektów Polskich o. Częstochowa, Fundacją Rething, OSP w Mstowie, SKN Erasmus+Manager, OSP Jaskrów i firmą kajakową – mówi nam Pietrzak.

Wolontariusze pozbyli się aż 165 kg szkła, 73 kg tworzyw sztucznych, 194 kg odpadów zmieszanych, co dało ponad 432 kg odpadów tylko w ciągu pierwszej godziny sprzątania. – Następnie sprzątaliśmy hybrydowo z lądu i kajaka 5-kilometrowy odcinek Warty do Jaskrowa w Gminie Mstów. W efekcie zapełniliśmy 123 worki na śmieci oraz zabraliśmy osiem opon, koła, plastikowe meble, wiadra, zderzaki samochodowe, metalowe elementy budowlane, beczkę i inne gabarytowe odpady – wylicza.

Te działania zostały docenione przez WFOŚiGW w Katowicach. – Co poczułem, gdy nas wyczytano? Dumę ze wspólnych działań i wysiłków. To była niesamowita chwila – przyznaje.

W tej samej kategorii Zielony Czek 2026 powędrował do Związku Harcerstwa Polskiego – Chorągiew Śląska, a wyróżnienie także do OSP Gołuchowice. Poza tym przyznano nagrody w kategoriach: Młody Ekolog, EkoEdukator, EkoInwestycja, EkoSamorząd i Ekologiczna Osobowość Roku. Nagrodę Specjalną otrzymało miasto Żywiec.

Hubert Pietrzak z CzAS z wyróżnieniem dla EkoNGO. Fot. WFOŚiGW w Katowicach

„Oddolne działania mają sens”. Nie spoczywają na laurach i zapraszają na kolejną akcję

– Jako Częstochowski Alarm Smogowy byliśmy nominowani do tej nagrody również w zeszłym roku, ale bez wyróżnień. Nie poddałem się i tym razem osiągnęliśmy podwójny sukces, zbierając naprawdę dużą ilość odpadów i otrzymując nagrodę od Funduszu. To bardzo cieszy i udowadnia, iż oddolne działania mają sens – mówi lider CzAS.

Porządkowanie swojej małej ojczyzny to inspirujący przykład pokazujący, iż lokalne alarmy smogowe prężnie działają także poza sezonem grzewczym. – Ważne jest nie tylko to, iż robimy to poza okresem jesienno-zimowym, jako dodatkową aktywność, ale również to, iż działamy w szerokim spektrum akcji ekologicznych, które łączą różne środowiska i pokolenia. To praca u podstaw, ponad wszelkimi podziałami – mówi Pietrzak.

– Przy okazji serdecznie zapraszamy na naszą siedemnastą już akcję sprzątania #JurabezPlastiku 2026, która odbędzie się w najbliższą niedzielę 26 kwietnia. Będziemy sprzątać bulwary nad Wartą w okolicy Galerii Jurajskiej w Częstochowie, gdzie spotykamy się o 11:00.

W programie hybrydowej akcji, która połączy w sobie dwie formy aktywności: pieszo oraz – jako dodatek – sprzątanie przy użyciu kajaków, przewidziano wiele atrakcji. Organizatorzy zapowiadają między innymi nagrody dla uczestników, grę terenową a także poczęstunek. Szczegóły znajdują się TUTAJ.

Wydarzenie organizuje Częstochowski Alarm Smogowy w ścisłej współpracy ze wspomnianym Wydziałem Infrastruktury i Środowiska Politechniki Częstochowskiej oraz Stowarzyszeniem Architektów Polskich oddział Częstochowa i Fundacją Rething Częstochowa.

–

Zdjęcie tytułowe: CzAS