Rząd wdraża RED III. Jest projekt nowelizacji ustawy o OZE

3 godzin temu

Projekt nowelizacji ustawy o OZE ogranicza wsparcie dla części biomasy leśnej i wprowadza szereg zmian dotyczących biometanu oraz gwarancji pochodzenia. Celem proponowanych przepisów jest wdrożenie do polskiego prawa unijnej dyrektywy RED III, która zaostrza kryteria zrównoważoności biomasy i ma przyspieszyć rozwój OZE w państwach członkowskich.

Projekt nowelizacji pojawił się w czwartek na stronie Rządowego Centrum Legislacji pod numerem UC118. Od tamtego momentu przez 21 dni można zgłaszać uwagi do projektu w ramach konsultacji społecznych.

RED III a biomasa

RED III to nowelizacja unijnej dyrektywy dotyczącej odnawialnych źródeł energii, która zaostrza kryteria zrównoważoności biomasy i przyspiesza rozwój OZE w państwach członkowskich. Kraje UE powinny wdrożyć RED III do maja 2025 r. Opublikowany właśnie projekt ma częściowo nadrobić opóźnienia Polski w implementacji przepisów.

Jednym z głównych elementów projektu są zmiany dotyczące biomasy leśnej. Nowelizacja wprowadza nowe definicje, m.in. biomasy leśnej, drewna energetycznego oraz przemysłowego drewna okrągłego. To bezpośredni efekt wymagań wynikających z RED III.

Instalacje spalające biomasę – jedyna taka mapa w Polsce!

Jak wskazano w Ocenie Skutków Regulacji, obecna definicja drewna energetycznego pozostaje zbyt szeroka i obejmuje również pniaki oraz korzenie. Tymczasem RED III wyłącza możliwość kwalifikowania tych sortymentów jako biomasy objętej systemami wsparcia.

W praktyce oznacza to wyłączenie z systemów wsparcia części surowców wykorzystywanych dziś energetycznie. Chodzi m.in. o pniaki i korzenie, kłody tartaczne, kłody skrawane oraz przemysłowe drewno okrągłe.

Z OSR wynika jednak, iż wykorzystanie większości tych surowców było dotąd marginalne. Według danych od 2021 r. z pniaków i korzeni nie wytworzono w Polsce energii elektrycznej ani ciepła.

Projekt ogranicza również możliwość dalszego wspierania instalacji produkujących wyłącznie energię elektryczną z biomasy leśnej. W większości przypadków nie będzie można przedłużać istniejącego wsparcia ani przyznawać nowego. Wyjątki przewidziano jedynie dla ściśle określonych sytuacji. Jednocześnie projekt nie odnosi się do instalacji wykorzystujących biomasę na potrzeby ciepłownictwa.

Stworzono też furtkę dla derogacji zasady kaskadowego wykorzystania drewna. W świetle nowych przepisów energetyka zawodowa może wykorzystywać jedynie odpady drzewne, ale nie może korzystać z drewna, które przemysłowo da się wykorzystać na inny cel – np. do produkcji mebli. Zagwarantowana została jednak możliwość odstąpienia od tej zasady np. w sytuacji, gdy jest to warunkiem zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego.

Jak podkreślono w OSR, każde odstępstwo od zasady kaskadowości będzie musiało zostać odpowiednio udokumentowane i zgłoszone Komisji Europejskiej. Oznacza to również większe obowiązki raportowe dla podmiotów wykorzystujących biomasę.

Kryteria zrównoważoności i gwarancje pochodzenia

Projekt wdraża także do polskiego prawa rozszerzone kryteria zrównoważoności biomasy oraz wymogi dotyczące redukcji emisji gazów cieplarnianych.

Czytaj też: Masz biogazownię? Od 1 lipca mogą obowiązywać nowe przepisy

Choć część rynku już dziś stosuje dobrowolne systemy certyfikacji zatwierdzone przez Komisję Europejską, obowiązki te nie zostały dotąd w pełni wpisane do krajowego ustawodawstwa.

Według autorów projektu brak implementacji powoduje, iż część energii raportowanej jako odnawialna może nie spełniać unijnych standardów zrównoważonego wykorzystania biomasy. Utrudnia to także nadzór nad rynkiem i prowadzi do niespójności w zakresie raportowania oraz weryfikacji pochodzenia surowców.

Istotne zmiany obejmą również system gwarancji pochodzenia energii. Projekt zakłada odejście od obecnego modelu, w którym za wydawanie gwarancji odpowiada Prezes URE. Kompetencje te mają zostać przeniesione do nowego, dedykowanego operatora systemu.

Cały proces ma zostać mocniej zinformatyzowany i zintegrowany z innymi rejestrami. Jak wskazano w OSR, celem jest stworzenie jednolitego systemu obsługującego cały proces – od złożenia wniosku po obrót i umorzenie gwarancji pochodzenia.

RED III wymaga również uporządkowania statusu gwarancji pochodzenia w kontekście funkcjonowania Unijnej Bazy Danych.

Projekt wprowadza ponadto nowe kryterium dotyczące instalacji produkujących gazowe paliwa z biomasy. Kryteria zrównoważonego rozwoju (KZR) i redukcji emisji gazów cieplarnianych (GHG) będą stosowane wobec instalacji, których średni przepływ biometanu przekroczy 200 m³ ekwiwalentu metanu na godzinę.

Doprecyzowano także moment uznania biometanu za wytworzony. Zgodnie z projektem będzie to chwila wprowadzenia go do sieci.

Łagodniejsze kary dla producentów biogazu rolniczego

Projekt przewiduje również zmiany dla wytwórców biogazu rolniczego. w tej chwili naruszenie obowiązków wynikających z ustawy może skutkować zakazem wykonywania działalności gospodarczej.

Czytaj też: Elenger Dystrybucja bada potencjał rynku biometanu. Trwa ankieta dla branży

Po zmianach pierwsze naruszenie ma być traktowane łagodniej. Wytwórca otrzyma możliwość usunięcia nieprawidłowości oraz poniesienia sankcji finansowej zamiast automatycznego zakazu prowadzenia działalności.

Według projektodawców rozwiązanie to ma zwiększyć zainteresowanie inwestycjami w sektorze biogazu i biometanu.