Resort klimatu wycofał się z obietnic. Nowe zasady dla bloków i mobilne zbiórki prosto spod domów

Głównym założeniem przygotowywanych regulacji jest poprawa efektywności, przejrzystości oraz sprawiedliwości funkcjonowania całego mechanizmu gospodarowania odpadami. Nowe prawo ma wyjść naprzeciw oczekiwaniom mieszkańców oraz jednostek samorządu terytorialnego, a także ułatwić wypełnienie zobowiązań wynikających z Krajowego Planu Gospodarki Odpadami 2028 (KPGO 2028) oraz unijnych dyrektyw.

Konieczność nowelizacji motywowana jest drastycznymi zaległościami w poziomach odzysku surowców:

– W związku ze zmianami przepisów Unii Europejskiej oraz mając na uwadze cele KPGO 2028, zidentyfikowano potrzebę wzmocnienia narzędzi wspierających gminy w realizacji ich zadań, a także konieczność poprawy efektywności zbiórki selektywnej i recyklingu. Wskaźniki osiągnięte przez Polskę za rok 2023 (ok. 32 proc. recyklingu odpadów komunalnych) są istotnie poniżej poziomów wymaganych przez prawo UE - 60 proc. do 2030 r. i 65 proc. do 2035 r. – czytamy w najnowszym projekcie ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Zamiast kosztownych stacjonarnych punktów – mobilne PSZOK-i

Wcześniejsze koncepcje ministerstwa zakładały nałożenie na samorządy liczące minimum 50 tysięcy mieszkańców przymusu budowy kolejnych, stacjonarnych Punktów Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych.

Z tego kosztownego pomysłu ostatecznie zrezygnowano. W zamian wprowadzono wymóg organizowania – przynajmniej raz na 6 miesięcy – uzupełniających form gromadzenia odpadów, czyli m.in. mobilnych PSZOK-ów. W ramach takich zbiórek problematyczne frakcje, których nie wolno wyrzucać do standardowych osiedlowych pojemników, będą zabierane prosto sprzed posesji lub ze specjalnie wyznaczonych miejsc według ustalonego terminarza.

Na wdrożenie nowego systemu samorządy otrzymają 24 miesiące od momentu wejścia przepisów w życie, przy czym w pierwszym roku niezbędne będzie dostosowanie i przyjęcie odpowiednich uchwał przez lokalne władze. Nowe obowiązki obejmą gminy od przyszłego roku.

Resort skreśla ulgi dla seniorów, ale otwiera furtkę dla bloków

W zeszłorocznej wersji projektu planowano umożliwienie samorządom stosowania dobrowolnych zniżek w opłatach za wywóz nieczystości dla grup potrzebujących wsparcia – w tym dla emerytów w trudnej sytuacji materialnej. Resort klimatu i środowiska ostatecznie wycofał się jednak z przyznawania gminom uprawnień do podejmowania takich jednostkowych decyzji o zwolnieniach.

Bez zmian pozostają natomiast dotychczasowe upusty przysługujące za przetwarzanie bioodpadów w przydomowych kompostownikach. Pojawi się jednak nowa preferencja – ze zniżki za kompostowanie będą mogli skorzystać także posiadacze nieruchomości w budynkach wielorodzinnych, o ile spełnią przewidziane prawem kryteria i zapewnią odpowiednie warunki do prowadzenia tego procesu.