Według najnowszego raportu „Sector Coupling w Polsce. Wykorzystanie nadwyżek OZE w ciepłownictwie poprzez Power-to-Heat i magazyny ciepła”, przygotowanego przez Polskie Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej, RE-Source Poland Hub oraz Horizons Power to Heat, Polska systematycznie traci znaczące ilości energii z odnawialnych źródeł. W 2025 roku ograniczono aż 1,4 TWh produkcji z OZE – niemal dwukrotnie więcej niż rok wcześniej. Głównym powodem nie są ograniczenia sieciowe, ale brak elastyczności systemu energetycznego.
Sector Coupling – szansa dla polskiej energetyki i ciepłownictwa
Raport podkreśla konieczność połączenia sektora elektroenergetycznego z ciepłownictwem systemowym, które mogłoby odbierać nadwyżki energii z OZE. najważniejsze technologie to Power-to-Heat, obejmujące wielkoskalowe pompy ciepła, kotły elektrodowe oraz magazyny ciepła. Pozwalają one nie tylko na zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii, ale także na ograniczenie konieczności redukcji pracy instalacji OZE i stopniowe zmniejszanie roli paliw kopalnych w ciepłownictwie.
Transformacja energetyczna, a co za tym idzie dekarbonizacja ciepłownictwa wymaga dobrych rozwiązań. Po pierwsze strategii, po drugie legislacji, po trzecie adekwatnego finansowania. Raport dotyczący wykorzystania nadwyżek energii z OZE w ciepłownictwie wpisuje się w strategię rozwoju ciepłownictwa oraz założenia przyjętego niedawno UDER92 – pakietu deregulacyjnego w zakresie energetyki.
– Konrad Wojnarowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Energii
Potencjał magazynowania i efektywność systemu
Autorzy raportu wskazują, iż zastosowanie magazynów ciepła pozwoliłoby zagospodarować choćby 42 TWh nadwyżek energii z OZE rocznie, co stanowi blisko 40% obecnej produkcji ciepła systemowego w Polsce (102 TWh). Bez magazynów potencjał ten wynosi zaledwie 6 TWh. Dzięki temu możliwe byłoby zasilenie ciepłem choćby 400 tys. gospodarstw domowych, wykorzystując energię, która w tej chwili jest tracona.
Z 1,4 TWh zielonej energii zmarnowanej w 2025 r. można było zasilić w ciepło 400 tys. gospodarstw domowych. Tylko 2 proc. utraty energii z OZE wynika z braku mocy przesyłowych. 98 proc. wynika z braku elastyczności systemu.
– Filip Jankun, prezes zarządu Horizons Power to Heat, współautor raportu
Wyjątkowa rola polskiego ciepłownictwa systemowego
Polska dysponuje jedną z najlepiej rozwiniętych sieci ciepłowniczych w Unii Europejskiej – jej długość to 26 tys. km. Dzięki temu krajowe ciepłownictwo może odgrywać istotną rolę w stabilizacji sektora elektroenergetycznego.
Mamy zdywersyfikowane źródła wytwarzania, ale również i poboru energii elektrycznej. Strategia Sector Coupling pozwala nam zwiększać również szeroko rozumiane bezpieczeństwo energetyczne, istotne szczególnie teraz, kiedy mamy do czynienia z licznymi wyzwaniami geopolitycznymi.
– Jacek Szymczak, prezes zarządu Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie
Inwestycje i bariery regulacyjne
Transformacja polskiego ciepłownictwa to jedno z największych wyzwań infrastrukturalnych najbliższych dekad. Szacowane nakłady inwestycyjne do 2050 roku wynoszą od 299 do 466 mld zł. Największe bariery rozwoju technologii Power-to-Heat mają jednak charakter regulacyjny. choćby gdy energia elektryczna kosztuje 0 zł/MWh, opłaty mocowe i dystrybucyjne sprawiają, iż koszt jej wykorzystania przez kocioł elektrodowy przekracza 330 zł/MWh.
Autorzy raportu rekomendują wdrożenie mechanizmu „zielonych godzin” (IDC), który czasowo zwalniałby odbiorców zużywających nadwyżki energii z OZE z opłaty mocowej i części opłat dystrybucyjnych.
Integracja sektorów – korzyści dla gospodarki
Raport, który opublikowaliśmy, jest jednym z takich >>pionierskich<< raportów, pokazujących możliwości współpracy pomiędzy odnawialnymi źródłami energii a produkcją ciepła. Raport pokazuje, jak sprawić, aby energia z odnawialnych źródeł była wykorzystywana efektywniej i przynosiła większe korzyści całej gospodarce. A z drugiej strony wskazuje rozwiązania regulacyjne, które należałoby zmienić.
– Szymon Kowalski, wiceprezes zarządu Fundacji RE-Source Poland Hub, współautor raportu
Pełny raport dostępny jest pod adresem: RE-Source-Sector coupling w Polsce 2026.
Zobacz również:
- Nowa ustawa o OZE: system aukcyjny i wsparcie dla biometanu w Polsce
- Energa Obrót i SGB: nowe możliwości finansowania inwestycji w OZE dla klientów
- BGK zakontraktował całość Funduszu Wsparcia Energetyki – 67,2 mld zł na sieci i OZE trzy miesiące przed terminem
- KPO napędza inwestycje w OZE – samorządy liderami lokalnej transformacji energetycznej
- Ujemne ceny energii na TGE w maju 2026 – wytwórcy OZE muszą skorygować wnioski o świadectwa pochodzenia
Źródło: PAP MediaRoom
