Polonia: nowy model

bialyorzel24.com 4 godzin temu

„Biały Orzeł” rozmawia z marszałek Senatu RP Małgorzatą Kidawą-Błońską o tym, jak zmienia się współczesna Polonia i jak państwo polskie próbuje odpowiadać na coraz bardziej zróżnicowane potrzeby Polaków za granicą. W rozmowie poruszamy m.in. wątki nowej fali emigracji i powrotów do kraju, znaczenia języka jako fundamentu tożsamości oraz roli Senatu w finansowaniu projektów polonijnych poprzez konkurs dotacyjny. Marszałek mówi też o Polonia Camp, Polonijnej Radzie Konsultacyjnej i Młodzieżowej Radzie Polonijnej, podkreślając, iż w relacjach z Polonią ważniejsze od „opieki” staje się partnerstwo i wspólne wypracowywanie rozwiązań.

„Biały Orzeł”: Jak dziś – w 2026 roku – definiuje Pani rolę Polonii w relacjach Polski ze światem? Czy coś się w tym podejściu zmienia?

Marszałek Senatu RP Małgorzata Kidawa-Błońska: Polonia się zmienia tak, jak zmienia się świat. Dziś te zmiany są choćby bardziej dynamiczne niż kiedyś. Polska jest wolna i niepodległa, świat dla Polaków stoi otworem, zmieniły się motywacje wyjazdów. Dziś nie jest to ucieczka od opresji czy poszukiwanie dobrobytu często w ciemno, ale raczej świadomy wybór. Dużo osób z powodów rodzinnych, zawodowych czy osobistych wybiera model życia na dwa kraje i dziś jest to możliwe. Pojawia się wyraźna tendencja powrotów z emigracji. Polska jest atrakcyjna, w każdym razie bardziej atrakcyjna niż kiedyś. Polonia może więc być nie tylko dumna z naszej historii, kultury, ale także z teraźniejszości. I to widać w trakcie moich wizyt za granicą. Polonia i Polacy za granicą są coraz bardziej zainteresowani utrzymywaniem kontaktu z krajem, coraz bardziej są gotowi być ambasadorami tej Polski, która jest dzisiaj, a nie Polski marzeń, jak to było przez dziesięciolecia czy stulecia.

Polonia jest bardzo zróżnicowana – od wielopokoleniowych społeczności po młodych emigrantów. Jak państwo może skutecznie odpowiadać na tak różne potrzeby?

W różnych krajach i regionach te wyzwania oraz potrzeby są różne. Staramy się dostosowywać wsparcie do każdej grupy. Inne są potrzeby tzw. starej emigracji po II wojnie światowej, inne emigracji solidarnościowej, a jeszcze inne emigrantów, którzy wyjechali po akcesji do Unii Europejskiej. Mamy też emigrację przełomu XIX i XX w., która często nie mówi już po polsku, ale chętnie odkrywa korzenie. Widzimy to w USA czy Brazylii. Jako państwo musimy być elastyczni. Konkurs Senat – Polonia, który jest naszym głównym narzędziem współpracy z Polakami za granicą, daje takie możliwości, bo mogą w nim starować różne środowiska i staramy się, żeby kryteria przyznawania dotacji były maksymalnie szerokie. Dlatego konkurs jest realizowany w sześciu kierunkach, żeby każdy starający się o wsparcie mógł znaleźć coś dla siebie.

Jakie są dziś największe wyzwania w utrzymaniu więzi młodego pokolenia Polonii z Polską?

Zdecydowanie utrzymanie i zachowanie języka polskiego. Bez języka nie będzie polskości. Język i kultura to nasza twierdza, która niejednokrotnie pozwoliła nam zachować tożsamość mimo trudnych momentów w historii. jeżeli przekażemy młodym pokoleniom Polonii i Polaków za granicą znajomość języka, to jestem spokojna o przyszłość. Dlatego nauczanie języka jest priorytetem rządowej strategii współpracy z Polonią i Polakami za Granicą na lata 2025-2030 przyjętej rok temu.

Na ile język i kultura przez cały czas są najważniejsze w budowaniu tożsamości polonijnej?

To jest absolutnie podstawa. Polska historia pokazuje, iż można nie mieć państwa, ale jeżeli zachowa się język i kulturę, to naród przetrwa. Musimy o tym pamiętać i być wdzięczni, iż mamy się na czym oprzeć. Największe dzieła kultury polskiej XIX w. – praktycznie cały kanon literacki – powstały na emigracji. Dzięki temu przetrwaliśmy. Wtedy ludzie pod zaborami czerpali z tego bogactwa. Dziś my powinniśmy dbać o to, żeby dzieła stworzone w kraju – książki, filmy, spektakle, programy telewizyjne, muzyka – były dostępne także na emigracji. Dzięki internetowi jest to dużo łatwiejsze niż kiedyś, ale wymaga wsparcia i systemowej pracy.

Senat od lat odgrywa szczególną rolę w opiece nad Polonią – jak Pani widzi przyszłość tej misji w najbliższych latach?

Moja dewiza opiera się na tym, żeby w większym stopniu współpracować z Polonią, a nie tylko się nią opiekować. Dlatego powołałam w Senacie Polonijną Radę Konsultacyjną oraz Młodzieżową Radę Polonijną. Chcemy słuchać głosu Polonii i wspólnie przygotowywać potrzebne rozwiązania. Polonia wie, co jest jej potrzebne, a państwo powinno w tym pomagać.

Skąd wziął się pomysł organizacji Polonia Camp i jakie były jego główne cele?

Bez młodej Polonii, bez młodych liderów polonijnych nie będzie życia polonijnego. Dla senatu to absolutny priorytet. Widzieliśmy, iż potrzebują oni czegoś nowego. Dlatego postanowiliśmy zaproponować młodym Polakom zza granicy spotkanie, jakiego dotąd nie było. Idea Polonia Camp polega na tym, żeby spotkać w Polsce młodych Polaków z całego świata, pokazać im nasz kraj, dać impuls do rozwijania swojej polskości, nauki języka, budowania więzi z krajem. Dla niektórych wyniknie z tego chęć studiowania w Polsce, część zdecyduje się wrócić do Polski i rozwijać tu swoje kariery, a wszyscy wyniosą z tego spotkania energię, wiedzę i kontakty, by aktywniej angażować się w działalność polonijną.

Pierwsza edycja wydarzenia zgromadziła około tysiąca młodych ludzi z całego świata. Jak ocenia Pani efekty tego przedsięwzięcia?

To było fantastyczne wydarzenie. Strzał w dziesiątkę. Ale najważniejsze, iż tak je ocenili sami uczestnicy. Trzy dni dyskusji, warsztatów, koncertów i długich rozmów młodych Polaków z całego świata. W tym roku chcemy zaprosić 1,500 uczestników i zaoferować jeszcze bogatszy program. W tym celu włączamy do przygotowań Młodzieżową Radę Polonijną. Mam nadzieję, iż Polonia Camp trwale wpisze się w pejzaż wydarzeń polonijnych. Zainteresowanie Polonią Camp 2026 jest ogromne. Proszę sobie wyobrazić, iż w ciągu 2 tygodni od ogłoszenia rekrutacji zgłosiło się ponad 800 osób!

Czy Polonia Camp ma szansę stać się stałym elementem polityki państwa wobec Polonii i platformą realnego wpływu młodych ludzi na działania Senatu?

Senat jest gotowy i zdeterminowany, by kontynuować tę formułę. Nie było dotąd przestrzeni dla integracji na taką skalę młodej Polonii. To jest nasz pomysł i nasz znak firmowy. Mam nadzieję, iż to się sprawdzi, ugruntuje, a druga edycja to tylko potwierdzi.

Jakie działania i projekty może podejmować Młodzieżowa Rada Polonijna utworzona przy Senacie?

Doradztwo przy Polonia Camp to jedno, ale także wszystkie pomysły związane ze wzmocnieniem młodej Polonii. Polska młodzież za granicą jest niezwykle kreatywna i coraz lepiej przygotowana, by odgrywać znaczącą rolę w środowiskach, w których mieszka, pracuje, uczy się. To powinno działać w obie strony. My chcemy im pomóc wzmocnić poczucie tożsamości, kompetencje liderskie, aktywność obywatelską i mamy nadzieję, iż oni przełożą to na większą obecność polskości w swoich środowiskach.

Jakie konkretne możliwości – edukacyjne, zawodowe czy społeczne – Polska chce dziś oferować młodej Polonii, aby utrzymać z nią trwałą relację?

Polska jest nowoczesnym krajem, który rozwija się najszybciej w Europie. Polski paszport jest dziś jednym z najbardziej pożądanych na świecie. Oferujemy możliwości edukacyjne, zawodowe i społeczne na bardzo atrakcyjnym poziomie. Jesteśmy liderem jeżeli chodzi o cyfryzację, wzrost gospodarczy, infrastrukturę, a zarazem zapewniamy wysoki poziom bezpieczeństwa mieszkańców. Dlatego wielu Polaków z zagranicy decyduje się na powrót czy też przeprowadzkę do Polski. Będziemy intensywnie wspierać ten trend. Naprawdę warto spróbować – choćby przyjechać na Polonia Camp i zobaczyć, jak wygląda współczesna Polska. Serdecznie wszystkich zapraszam.

Dziękuję za rozmowę.

Rozmawiała Alicja Dębek

Małgorzata Kidawa-Błońska (z domu Grabska) urodziła się 5 maja 1957 r. w Warszawie. Jest prawnuczką prezydenta II RP Stanisława Wojciechowskiego oraz premiera Władysława Grabskiego. Ukończyła XI Liceum Ogólnokształcące im. Klementyny Hoffmanowej w Warszawie, a w 1982 r. uzyskała tytuł magistra Wydziału Socjologii na Uniwersytecie Warszawskim. Przez wiele lat była związana z branżą filmową i telewizyjną. W latach 80. pracowała w Studiu Filmowym im. Karola Irzykowskiego, a od 1994 do 2005 r. była producentką w Gambit Production, gdzie współtworzyła filmy i programy telewizyjne.

W 2001 r. wstąpiła do Platformy Obywatelskiej, a działalność publiczną rozpoczęła jako radna Warszawy i członkini Komisji Kultury. Od 2005 do 2023 r. nieprzerwanie zasiadała w Sejmie, gdzie oprócz działalności poselskiej pełniła m.in. funkcję marszałka oraz wicemarszałka. Była także sekretarzem stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, rzecznikiem prasowym rządu, członkinią Sejmowej Komisji Kultury i Środków Przekazu oraz przewodniczącą klubowego zespołu do spraw zapłodnienia in vitro. W 2023 r. została wybrana do Senatu, gdzie objęła stanowisko marszałek XI kadencji. Od 2021 r. jest wiceprzewodniczącą Platformy Obywatelskiej. Prywatnie związana jest z reżyserem Janem Kidawą-Błońskim, z którym ma syna Jana. Interesuje się kinem, literaturą i muzyką, chętnie podróżuje, a wolny czas najczęściej spędza z rodziną.

* * *

Polonia Camp to wydarzenie organizowane z inicjatywy Senatu RP, skierowane do młodego pokolenia Polonii oraz Polaków zamieszkałych za granicą. Jego celem jest integracja, aktywizacja i promocja środowisk polonijnych oraz budowanie globalnej wspólnoty opartej na polskiej tożsamości, kulturze i dziedzictwie. Program opiera się na dyskusjach, warsztatach i spotkaniach z przedstawicielami świata nauki, kultury, sportu i życia publicznego. Młodzi ludzie mają okazję poznać współczesne osiągnięcia Polski i Polaków, wymienić doświadczenia, nawiązać kontakty w międzynarodowym środowisku i uczestniczyć w wydarzeniach kulturalnych.

Tegoroczna edycja Polonia Camp odbędzie się w dniach 23-26 lipca na kampusie Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. W programie przewidziano cztery dni spotkań i warsztatów poświęconych odkrywaniu współczesnej Polski i jej kultury.

Udział w wydarzeniu jest bezpłatny. Obowiązuje wcześniejsza rejestracja. Szczegóły wydarzenia oraz formularz zgłoszeniowy dostępne są na stronie: poloniacamp.eu.

Idź do oryginalnego materiału