Piły z lasu nie znikną. Sąd zdecydował o losie Zwierzyńca

Zdjęcie: Piły z lasu nie znikną. Sąd zdecydował o losie Zwierzyńca

Prawomocny wyrok WSA w Rzeszowie obronił Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy „Zwierzyniec i Jasień”, uchylając jedynie zapis zakazujący rębni. Dla mieszkańców oznacza to konkretny podział: starodrzew pozostaje chroniony przed planową wycinką, ale w młodszych partiach lasu leśnicy wracają do standardowych prac.

Sąd obronił Zespół, ale wytknął błąd radnym

Wojewoda Podkarpacki oraz Nadleśnictwo Nowa Dęba dążyli do całkowitego skasowania uchwały Rady Miasta Tarnobrzega z 2021 roku. WSA w Rzeszowie jednoznacznie oddalił ten wniosek, potwierdzając, iż kompleksy Zwierzyniec i Jasień posiadają bezdyskusyjne walory przyrodnicze, krajobrazowe i historyczne, które w pełni uzasadniają ochronę prawną.

Sąd zakwestionował jednak przepis § 2 ust. 3 pkt 3, który zakazywał stosowania rębni gniazdowych i złożonych. Sędziowie uznali, iż zapis ten był w rzeczywistości ukrytym zakazem gospodarki leśnej, a nie środkiem ochrony czynnej, używał nieprecyzyjnych pojęć i zbyt drastycznie ingerował w zarząd lasem bez wystarczającego uzasadnienia. Punkt ten został definitywnie wykreślony.

Ochrona starodrzewu: STOP dla planowych rębni

Co wyrok oznacza w praktyce dla osób spacerujących po Zwierzyńcu? Najcenniejsze fragmenty lasu przetrwały próbę prawną. W mocy pozostał przepis chroniący starodrzew, czyli skupiska drzew w wieku powyżej 70 lat, poprzez odstąpienie od użytkowania rębnego (§ 2 ust. 3 pkt 2).

W tej części lasu planowa gospodarka drewnem zostaje zablokowana. Pamiętać jednak trzeba, iż nie oznacza to całkowitego zakazu wchodzenia z siekierą – leśnicy przez cały czas mają prawo i obowiązek usuwać drzewa stwarzające zagrożenie dla spacerowiczów lub prowadzić cięcia sanitarne. W mocy przetrwał również katalog 10 zakazów oraz nakazy ochrony mikrosiedlisk i drzew dziuplastych.

Młodszy las: Leśnicy wracają do standardowych prac

Sytuacja wygląda inaczej w młodszych partiach lasu. Po unieważnieniu spornego punktu Nadleśnictwo Nowa Dęba odzyskało prawo do prowadzenia zabiegów gospodarczych zgodnie z Planem Urządzenia Lasu. Zamiast wyłącznie trzebieży sanitarnych, leśnicy mogą tam ponownie stosować rębnie złożone i gniazdowe.

Leśnicy w sporze przed sądem podnosili, iż sztywny zakaz rębni blokuje im możliwość prowadzenia rutynowych zabiegów hodowlanych i odnowieniowych wynikających z PUL. Dla mieszkańców oznacza to prosty fakt: w młodszych wydzieleniach Zwierzyńca i Jasienia prace leśne i wywóz drewna przez cały czas będą elementem codzienności.

Bilans sporu: Kompromis wymuszony przez sąd

Ostateczne rozstrzygnięcie (sygn. akt II SA/Rz 269/26) to sądowy kompromis. Miasto obroniło status Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego i wywalczyło ochronę starodrzewu. Z kolei leśnicy odzyskali możliwość elastycznego gospodarowania w młodszych drzewostanach.

Zwierzyniec nie stał się nienaruszalnym rezerwatem, ale nie wrócił też do roli zwykłego lasu gospodarczego. O zakresie prac w terenie decydować będą teraz wiek drzewostanu, zapisy Planu Urządzenia Lasu oraz egzekwowanie pozostałych zakazów ochrony przyrody.

foto: archiwum