Zdjęcie: Pilchowice Jezioro rzeka Bóbr wyniki badań

Są pierwsze wyniki badań wody na rzece Bóbr. Analizy objęły m.in. zawartość metali ciężkich. Wiadomo, iż rtęć przekroczyła wartość uznawaną za dopuszczalną …

Wyniki badań laboratoryjnych próbek wody pobranych z rzeki Bóbr 30 czerwca 2026 r. wskazują na bardzo duże zróżnicowanie jakości wody na odcinku poniżej zapory w Pilchowicach. Analizy wykonane przez Centralne Laboratorium Badawcze Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska we Wrocławiu objęły trzy punkty pomiarowe: bezpośrednio przy zaporze, w rejonie Pilchowic oraz na moście w Nielestnie. Zestawienie wyników pokazuje, iż najgorsze parametry występują w bezpośrednim sąsiedztwie zapory, natomiast wraz z biegiem rzeki część wskaźników stopniowo ulega poprawie.

Najbardziej niepokojące wyniki dotyczą zawartości tlenu rozpuszczonego, który jest jednym z podstawowych parametrów decydujących o możliwości funkcjonowania organizmów wodnych. W próbce pobranej przy zaporze stwierdzono stężenie 0,8 mg/l, a w Pilchowicach 0,6 mg/l. Dla porównania, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 2021 roku określającym klasyfikację stanu jednolitych części wód powierzchniowych, dobry stan ekologiczny wymaga wartości nie mniejszej niż 7,5 mg/l. Oznacza to, iż w dwóch pierwszych punktach pomiarowych zawartość tlenu była ponad dziesięciokrotnie niższa od poziomu uznawanego za adekwatny.

Potwierdza to również wskaźnik nasycenia tlenem. Przy zaporze wyniósł on 10%, w Pilchowicach 8%, natomiast w Nielestnie wzrósł do 51%. Choć ostatni wynik wskazuje na wyraźną poprawę, przez cały czas pozostaje znacznie poniżej wartości charakterystycznych dla dobrze natlenionych wód.

Badania wykazały także bardzo wysokie stężenia zawiesiny ogólnej. W próbce pobranej bezpośrednio przy zaporze odnotowano wartość 6820 mg/l. Kilkaset metrów dalej, w Pilchowicach, parametr ten spadł do 618 mg/l, natomiast w Nielestnie wyniósł 281 mg/l. Tak duża różnica pomiędzy punktami pomiarowymi wskazuje na intensywny transport materiału zawieszonego w początkowym odcinku rzeki.

Znaczne wartości odnotowano również w przypadku chemicznego zapotrzebowania tlenu (ChZT-Cr), które określa ilość substancji organicznych i nieorganicznych podatnych na utlenianie. Przy zaporze wynik przekroczył górną granicę zakresu pomiarowego akredytowanej metody i został oznaczony jako powyżej 1000 mg O₂/l, natomiast rzeczywista wartość wyniosła około 1730 mg O₂/l. W Pilchowicach parametr spadł do 130 mg O₂/l, a w Nielestnie do 76 mg O₂/l.

Istotne różnice wystąpiły również w zakresie zawartości związków biogennych. Fosfor ogólny osiągnął przy zaporze stężenie 27,9 mg/l. W Pilchowicach wynosił już 3,66 mg/l, a w Nielestnie 1,99 mg/l. W odniesieniu do wartości granicznych określonych dla dobrego stanu ekologicznego, które wynoszą około 0,35 mg/l, oznacza to wielokrotne przekroczenie normy na całym badanym odcinku, szczególnie w pierwszym punkcie pomiarowym.

Podobna sytuacja dotyczy azotu amonowego. Laboratorium oznaczyło wartości od 6,2 do 7,4 mg/l we wszystkich trzech punktach. Są one wielokrotnie wyższe od poziomu odpowiadającego dobremu stanowi wód powierzchniowych. Wysokie pozostają również stężenia azotu ogólnego, które przy zaporze osiągnęły 47 mg/l, podczas gdy w Pilchowicach wyniosły 10,2 mg/l, a w Nielestnie 12,8 mg/l.

Analizy objęły także zawartość metali ciężkich. Spośród oznaczonych pierwiastków jedynie rtęć przekroczyła wartość uznawaną za dopuszczalną dla dobrego stanu ekologicznego. W próbce pobranej przy zaporze oznaczono stężenie 0,105 µg/l, podczas gdy wartość graniczna wynosi 0,07 µg/l. W kolejnych punktach pomiarowych stężenie rtęci spadło do 0,056 oraz 0,049 µg/l, a więc poniżej wskazanego progu.

Pozostałe analizowane metale ciężkie nie wykazały przekroczeń. Arsen osiągał wartości od 0,0068 do 0,0112 mg/l, chrom pozostawał poniżej granicy oznaczalności metody, cynk mieścił się w zakresie 0,015–0,024 mg/l, nikiel nie przekraczał 0,0035 mg/l, natomiast kadm, miedź i ołów znajdowały się poniżej poziomów oznaczalności laboratoryjnej.

Wyniki przedstawiają wyraźny trend przestrzenny. Najbardziej niekorzystne parametry odnotowano bezpośrednio poniżej zapory, natomiast w kolejnych kilometrach biegu Bobru część wskaźników stopniowo ulega poprawie. Nie oznacza to jednak powrotu do wartości odpowiadających dobremu stanowi ekologicznemu. Szczególnie dotyczy to natlenienia wody oraz stężenia związków biogennych, które choćby w Nielestnie pozostają na poziomach odbiegających od wartości referencyjnych.

Badania opublikowane przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska stanowią wyniki jednorazowego poboru próbek wykonanego 30 czerwca 2026 roku. Do pełnej oceny zmian zachodzących w Bobrze konieczne będą kolejne serie pomiarów, które pozwolą określić, czy obserwowane parametry mają charakter przejściowy, czy też utrzymują się w dłuższym okresie. W obowiązującym komunikacie WIOŚ przez cały czas apeluje o unikanie kontaktu z wodą Bobru do czasu zakończenia prowadzonych analiz i wydania dalszych zaleceń.