Polski Alarm Smogowy podsumował wyniki pomiarów jakości powietrza w 2025 roku. Z analizy wyraźnie wynika, iż w okresie grzewczym jakość powietrza jest zła, a bywa fatalna. Obecny rok jest kolejnym, w którym odnotowano jej pogorszenie. Na niechlubne podium wysunęły się: Nowa Ruda, Krotoszyn, Żywiec i Częstochowa.
Analizę przeprowadzono biorąc pod uwagę nowe normy jakości powietrza, które zaczną obowiązywać już w 2030 roku.
Niepozorne cząsteczki, które trafiają do krwiobiegu
Pył PM2,5 to bardzo drobne cząstki zanieczyszczeń powietrza przenikające przez pęcherzyki płucne do krwi i wszystkich organów ciała. Porównanie średniodobowych stężeń tego niebezpiecznego pyłu wskazuje, iż mieszkańcy siedmiu miast z czołówki smogowych rekordzistów oddychali zanieczyszczonym powietrzem przez 3-4 miesiące w roku.
Jak wyjaśnia Piotr Siergiej, rzecznik Polskiego Alarmu Smogowego, w okresie grzewczym sytuacja jest specyficzna. – W pyle PM10 jest około 80-90 proc. drobnego pyłu PM2,5. Latem odsetek ten jest dużo niższy – precyzuje.
Na podium pod kątem liczby dni smogowych PM2,5 znalazły się: Krotoszyn (136 dni), Częstochowa (120) i Żywiec (119). Według nowych norm jakości powietrza liczba dni, w których stężenia dobowe pyłu PM2,5 wynoszą ponad 25 µg/mł, nie powinna przekroczyć 18 rocznie. Niestety, większość kraju ma problem z silnym zanieczyszczeniem powietrza tym drobnym pyłem. Na 108 lokalizacji, w których mierzono jego stężenie, tylko w siedmiu liczba dni smogowych była niższa od dopuszczalnej.
Są też miejscowości, gdzie oddycha się pełną piersią. Na tej liście znajdują się głównie miasta nadmorskie i położone blisko morza: Szczecinek, Świnoujście, Bytów, Kołobrzeg i Koszalin.

Niechlubne drugie miejsce
Jak wynika z wyliczeń Polskiego Alarmu Smogowego, biorąc pod uwagę nowe normy, mieszkańcy Częstochowy oddychają trującym powietrzem przez 120 dni w roku. Odnosi się do tego Hubert Pietrzak z Częstochowskiego Alarmu Smogowego.
– Katastrofalne wyniki pomiarów świadczą o bardzo dużej ilości pozaklasowych źródeł ciepła w lokalach komunalnych. Do tego dochodzi brak modernizacji oraz podłączania tych budynków do sieci ciepłowniczej. I oczywiście powszechne zamiatanie problemu pod dywan. Południowa część miasta kopciuchami stoi, a przez to w okresie grzewczym Częstochowianie są skazani na trucie – kwituje Pietrzak, pytany przez SmogLab.
Stacja pomiarowa przy ul. Zana w Częstochowie. Źródło: mapawampirow.plNie najlepiej w rankingu plasują się także śląskie miejscowości uzdrowiskowe, jak Goczałkowice-Zdrój czy Jastrzębie-Zdrój, gdzie odnotowano odpowiednio 93 i 84 dni z przekroczeniami nowej normy dobowej dla pyłu PM2,5. Świętokrzyskie Busko-Zdrój także nie może się pochwalić zdrowym powietrzem.
- Czytaj także: Koniec smogowej łatki? Rabka-Zdrój pokazuje, jak poprawiła jakość powietrza
Smog w małych miejscowościach
Pierwsza dziesiątka miejscowości z największą liczbą dni smogowych to miejscowości o niewielkiej liczbie ludności, bez znaczącego przemysłu i intensywnego ruchu samochodowego. Ta reguła powtarza się od wielu lat – zimowy smog najbardziej doskwiera w małych gminach. Niestety, od wielu lat w czołówce smogowych rekordzistów pojawiają się te same miejscowości: Nowa Ruda, Żywiec, Sucha Beskidzka, Nowy Targ i Nowy Sącz.
– Interesująco wygląda porównanie jakości powietrza w dużych i mniejszych miastach – mówi Siergiej. – jeżeli chodzi o dni smogowe z pyłem PM10, miasta wojewódzkie są w znacznie lepszej sytuacji niż miejscowości powiatowe. Na liście smogowych rekordzistów Kraków znajduje się na 23 pozycji, a Warszawa aż na 40. Widzimy, iż podkrakowski Zabierzów ma więcej dni smogowych niż stolica Małopolski. Podobnie jest w przypadku Warszawy i Otwocka.

Zauważa, iż tym samym upada mit o czystym powietrzu w miasteczkach i wsiach. – Pomiary pokazują, iż to tam mamy ogniska zimowego smogu, którego źródłem są stare domowe kotły na węgiel i drewno – tłumaczy Siergiej.
Przypomina badania opinii społecznej, które przeprowadził Polski Alarm Smogowy wraz z More in Common. Ubiegłoroczna analiza „Pełną piersią? Polki i Polacy o smogu i jakości powietrza” pokazuje, iż na wsiach i w niedużych miasteczkach świadomość jakości powietrza jest stosunkowo mała. Świadczy to o jakości edukacji w tych miejscach. Inaczej ma się sprawa w dużych miastach, których mieszkańcy raczej są lepiej wyedukowani o smogu. – To interesująca rozbieżność, zwłaszcza, iż polski smog jest raczej smogiem powiatowym, gminnym i wiejskim.
Jakość powietrza pogarsza się od 2023 roku
Polski Alarm Smogowy przygląda się wskaźnikom zanieczyszczenia powietrza od ponad dekady i zaobserwował bardzo niebezpieczną tendencję: trend poprawy jakości powietrza w Polsce ulega odwróceniu. Potwierdzają to oceny Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska: od 2023 roku wzrosła liczba obszarów z przekroczeniem średniorocznych norm dla pyłu PM2,5 oraz rakotwórczego benzo(a)pirenu.
Ocenę jakości powietrza przeprowadzono z uwzględnieniem nowych norm jakości powietrza, które Polska musi spełniać najpóźniej w styczniu 2030 roku. Przypomnijmy, iż ostrzejsze normy mają zapewnić skuteczniejszą ochronę zdrowia i życia. Według najnowszych danych, każdego roku smog przyczynia się do przedwczesnej śmierci 32 tys. osób. Dlatego – zdaniem specjalistów – działania na rzecz poprawy jakości powietrza musimy podejmować już teraz, a nie dopiero w momencie wejścia w życie nowych norm.
Oznacza to, iż wszystkie polskie miejscowości już teraz muszą podejmować działania na rzecz poprawy jakości powietrza powietrza, tak by dostosować się do nowych, obniżonych poziomów. Jakość powietrza można poprawić likwidując źródła zanieczyszczeń. P
PAS wylicza, iż aż 84 proc. emisji szczególnie niebezpiecznego pyłu PM2,5 pochodzi ze spalania węgla i drewna w domowych kotłach i piecach. Bez skutecznego programu wspierającego obywateli w wymianie kotłów i ociepleniu domów proces poprawy jakości powietrza może przeciągnąć się na kolejne dekady, narażając dziesiątki tysięcy ludzi na utratę zdrowia i życia.
–
Zdjęcie tytułowe: Agnes Kantaruk/Shutterstock

12 godzin temu














![Ciechanów: diecezjalne spotkanie młodych katolików „Wake Up” [+GALERIA]](https://misyjne.pl/wp-content/uploads/2026/11/Ciechanow-spotkanie-mlodych-Wake-Up-0.jpg)
