1 godzina temu
Polska wynegocjowała rok odroczenia. ETS2 – unijny system opłat za emisję CO2 z ogrzewania i transportu – wchodzi w życie 1 stycznia 2028 roku, nie 2027. Masz 3 lata. Ale niekoniecznie każdy wie, ile to będzie kosztować.
Stos banknotów na biurku. Zdjęcie poglądowe. Fot. Warszawa w PigułcePolska walczyła o 3 lata odroczenia. Dostała rok
Na początku listopada 2025 roku, po całonocnych negocjacjach w Brukseli, ministrowie środowiska państw UE przesunęli start systemu ETS2 z 2027 na 2028 rok. Wiceminister klimatu Krzysztof Bolesta ogłosił to jako sukces. Eksperci są bardziej powściągliwi: system nie został ani zablokowany, ani ograniczony. Wejdzie w pełnej krasie – tylko 12 miesięcy później.
ETS2 to unijny mechanizm handlu emisjami rozszerzony o ogrzewanie budynków i transport. Od 1 stycznia 2028 roku każde spalanie paliw kopalnych – gaz, węgiel, olej, benzyna, diesel – będzie generowało opłatę za każdą tonę wyemitowanego CO2. Formalnie płacą dostawcy paliw. W praktyce koszty trafią do Ciebie w rachunkach i cenach na stacji benzynowej – bez osobnej pozycji na fakturze, wliczone w cenę produktu.
Ile zapłacisz – konkretne kwoty według źródła ogrzewania
Poniższe dane pochodzą z raportu ekspertów Wandy Buk i Marcina Izdebskiego analizującego wpływ ETS2 na koszty życia polskich rodzin.
| Kocioł gazowy (dom dobrze ocieplony) | 6 338 zł | 24 018 zł | ok. 1 500 zł |
| Kocioł węglowy (dom dobrze ocieplony) | 10 311 zł | 39 074 zł | ok. 2 600 zł |
| Kocioł gazowy (dom słabo ocieplony) | wyższy | 45 851 zł | ponad 1 500 zł |
| Kocioł węglowy (dom słabo ocieplony) | wyższy | 77 318 zł | ponad 2 600 zł |
| Blok, sieć ciepłownicza węglowa (50-60 m²) | ok. 4 000-6 000 zł | ok. 15 000-20 000 zł | 1 000-1 500 zł |
| Blok, sieć ciepłownicza węglowa (80-100 m²) | wyższy | ok. 30 000-35 000 zł | ponad 2 000 zł |
Ceny uprawnień do emisji będą rosły. Komisja Europejska zakłada, iż już w 2029 roku przekroczą 50 euro za tonę. Po połączeniu systemów ETS1 i ETS2 w 2031 roku ceny zrównają się z ETS1, gdzie średnia w 2023 roku wyniosła prawie 84 euro za tonę. Dla rodziny z kotłem gazowym oznacza to wzrost dodatkowych kosztów z ok. 1 500 zł rocznie w 2028 roku do choćby 3 000 zł rocznie w 2031 roku.
230 000 rodzin dostało dotację na kocioł gazowy. Teraz wchodzi ETS2
Ok. 230 000 polskich rodzin otrzymało państwowe dofinansowanie z programu Czyste Powietrze na zakup nowoczesnego kotła gazowego. Łącznie kotłami gazowymi ogrzewa się już 6 mln rodzin – co 4. gospodarstwo domowe w Polsce. Wszyscy myśleli, iż inwestują w ekologiczne rozwiązanie zgodne z unijnymi wytycznymi. Państwo przecież zachęcało do tego dotacjami.
Od stycznia 2025 roku program Czyste Powietrze przestał finansować samodzielne kotły gazowe. Od marca nowa wersja wycofała dotacje też na urządzenia olejowe i węglowe. Jedyny wyjątek: oddzielny nabór od 15 lipca 2025 roku – ale tylko dla osób, które kupiły urządzenie między 28 maja a 31 grudnia 2024 roku. Program skupia się teraz wyłącznie na pompach ciepła, kotłach na biomasę i fotowoltaice.
Nie masz kotła? Masz kaloryfer w bloku? Też zapłacisz – i nic z tym nie zrobisz
Elektrociepłownie i ciepłownie miejskie od 2028 roku będą płacić za każdą tonę CO2. Te koszty trafią do mieszkańców bloków w rachunkach za ogrzewanie i ciepłą wodę. Różnica między blokiem a domem jest zasadnicza: właściciel domu może wymienić kocioł. Lokator bloku – nie może nic.
Ile zapłacisz, zależy od tego, z czego korzysta Twoja ciepłownia:
| Głównie węgiel, stare źródła | 1 000-1 500 zł | 2 000-2 500 zł | Śląsk, Małopolska, Łódź i okolice |
| Gaz lub mieszana węglowo-gazowa | 600-1 000 zł | 1 000-1 500 zł | część Warszawy, Poznań, Wrocław |
| Biomasa, odpady komunalne, OZE | 500-800 zł | 500-800 zł | nowe osiedla, ciepłownie zmodernizowane |
Paliwo na stacji też podrożeje – i to od razu w 2028 roku
| Benzyna | ok. 30 gr/litr | ponad 50 gr/litr |
| Diesel | ok. 35 gr/litr | ponad 50 gr/litr |
| LPG | ok. 21 gr/litr | wyższy |
Przeciętna rodzina z 2 samochodami – benzynowy 5 000 km rocznie i diesel 20 000 km – zapłaci dodatkowo ponad 1 000 zł rocznie tylko za paliwo, już od 2028 roku.
FAKE NEWS kontra fakty: co się naprawdę zmienia, a co to dezinformacja
| Od 2040 roku trzeba zdemontować wszystkie piece gazowe | Nieprawda. Istniejące kotły można użytkować do końca ich żywotności. Do 2050 roku budynki mają osiągnąć standard bezemisyjny, ale nie przez wymuszoną rozbiórkę kotłów |
| Nie będzie można naprawiać pieców gazowych | Nieprawda. Żaden przepis nie zakazuje serwisowania ani naprawy istniejących kotłów |
| Od 2025 roku nie można kupić kotła gazowego | Nieprawda. Można kupić i zainstalować. Skończyły się dotacje. Od 2030 roku zakaz montażu dotyczy wyłącznie nowych budynków |
| Kotły na biometan lub wodór też zostaną zakazane | Nieprawda. Dyrektywa EPBD zakazuje kotłów na paliwa kopalne, nie odnawialne. Biogaz, biometan i wodór są wyjęte spod zakazu |
Wymiana kotła na pompę ciepła: ile to realnie kosztuje
| Pompa ciepła powietrzna z montażem | 30 000-65 000 zł |
| Pompa ciepła gruntowa z montażem | 60 000-100 000 zł |
| Wymiana grzejników na większe | 15 000-25 000 zł |
| Ocieplenie domu | 20 000-40 000 zł |
| Przebudowa instalacji CO | 10 000-20 000 zł |
| Instalacja fotowoltaiczna | 25 000-35 000 zł |
| Łącznie (kompletna modernizacja) | 80 000-150 000 zł |
Polska ma do dyspozycji 11,4 mld euro z unijnego Społecznego Funduszu Klimatycznego (ok. 50 mld zł), które zaczną płynąć już od 2026 roku – 2 lata przed pierwszymi podwyżkami. Problem: rodzin ogrzewających się paliwami kopalnymi jest ok. 6 mln. choćby przy dotacji na poziomie 30 000 zł na gospodarstwo, rodzinie pozostaje do zapłaty 50 000-90 000 zł. Dla większości to kwota przekraczająca roczne dochody. Pieniędzy dla wszystkich nie wystarczy.
Działaj teraz, bo za 3 lata będzie drożej i tłoczniej
- Masz kocioł młodszy niż 10 lat – prawdopodobnie przeżyje do 2035-2040 roku. Masz czas, ale zacznij odkładać 400-600 zł miesięcznie już teraz. Bez oszczędności za kilkanaście lat czeka Cię kredyt na 100 000 zł – przy obecnych stopach to rata 1 500-2 000 zł miesięcznie przez dekadę.
- Masz kocioł starszy niż 10 lat – rozważ system hybrydowy (kocioł + pompa ciepła). Koszt ok. 60 000 zł, dotacja choćby 30 000 zł, oszczędność na eksploatacji 30-50%. To finansowo lepsza opcja niż płacenie pełnych stawek ETS2 przez kilkanaście lat na starym urządzeniu.
- Masz stary, nieocieplony dom – jesteś w grupie największego ryzyka. Bez termomodernizacji rachunki mogą wzrosnąć o kilka tysięcy złotych rocznie już od 2028 roku. Ocieplenie 150 m² to 40 000-70 000 zł, razem z wymianą kotła – 120 000-220 000 zł. Sprawdź dostępne dotacje teraz, nie w 2027 roku, gdy kolejka będzie dłuższa.
- Mieszkasz w bloku – zainstaluj termostatyczne głowice na kaloryferach (oszczędność 10-15%), rozważ docieplenie ścian od wewnątrz i wymianę okien (oszczędność 20-30%), i zacznij lobbować w spółdzielni za termomodernizacją całego budynku. To jedyne narzędzia, które masz.
- Śledź programy dotacyjne – nowe nabory mogą pojawić się w 2026-2027 roku ze środków Funduszu Klimatycznego. Działa zasada kolejki: gdy pula się wyczerpie, wnioskodawcy dostają odmowę. Zapisz się do newsletterów Czyste Powietrze i programów rządowych.
