Mazowsze to rozległe łąki, tereny bagienne, lasy, parki oraz malownicze doliny rzek, w których zachowały się cenne siedliska przyrodnicze oraz chronione gatunki roślin i zwierząt. To właśnie te miejsca wymagają stałej troski i dobrze zaplanowanych działań ochronnych. Jednym z wyzwań jest również obecność barszczu Sosnowskiego, rośliny niebezpiecznej dla ludzi i rodzimej flory. Dlatego w minionym roku stworzyliśmy program chroniący skarby mazowieckiej przyrody.
W 2025 roku Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie realizował program „Ochrona gatunkowa, obszarowa i zwalczanie barszczu Sosnowskiego – Bezpieczne ekosystemy”, którego celem była ochrona przyrody w regionie, zarówno poprzez działania na rzecz konkretnych gatunków, jak i całych obszarów cennych przyrodniczo.
Na realizację programu przeznaczono 738 787 zł w formie dotacji. Dofinansowanie mogło wynosić do 90 proc. kosztów kwalifikowanych, przy maksymalnej kwocie do 100 000 zł dla jednego beneficjenta. Możliwa była realizacja zadań zarówno przez samorządy, jak i parki, organizacje społeczne oraz instytucje zajmujące się ochroną środowiska.
Zakres działań
Program obejmował działania związane z ochroną obszarową i gatunkową, takie jak inwentaryzacje przyrodnicze, czynna ochrona siedlisk i gatunków, renaturyzacja zdegradowanych terenów czy realizacja zadań wynikających z planów ochrony parków. Ważnym elementem były także działania polegające na likwidacji stanowisk barszczu Sosnowskiego, zielonego agresora, który dzięki gigantycznym rozmiarom, toksycznym adekwatnościom, ekspansywnym nasionom błyskawicznie kolonizuje nowe tereny, eliminując rodzimą florę i niszcząc równowagę ekologiczną.
Zrealizowane zadania
- Kampinoski Park Narodowy – Ochrona siedlisk pasów bagiennych Puszczy Kampinoskiej poprzez prowadzenie ekstensywnego wypasu.
- Regionalne Centrum Ekologiczne na Europę Środkową i Wschodnią – Czynna ochrona przyrody poprzez wykonanie zbiorników wodnych dla płazów na terenie Kampinoskiego Parku Narodowego
- Towarzystwo Przyrodnicze BOCIAN – realizacja Krajowego Programu Ochrony Błotniaka Łąkowego w województwie mazowieckim.
- Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Lokalnych „Nasze Zatorze” – aktywna ochrona fauny na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Przyrzecze Skrwy Prawej.
- Fundacja „Fundusz Lokalny Ziemi Płockiej Młodzi Razem” – aktywna ochrona fauny na terenie Brudzeńskiego Parku Krajobrazowego.
- Gmina Brochów – ochrona gniazd bociana białego oraz zakup skrzynek lęgowych.
- Gmina Michałowice – inwentaryzacja przyrodnicza fragmentu doliny Utraty w miejscowości Komorów Wieś.
- Gmina Wyszków – inwentaryzacja nadbrzeża rzeki Bug.
- Gmina Cegłów – usuwanie barszczu Sosnowskiego na terenie gminy.
- Powiat Płocki – usuwanie istniejących stanowisk barszczu Sosnowskiego (etap IV).
Program „Ochrona gatunkowa, obszarowa i zwalczanie barszczu Sosnowskiego – Bezpieczne ekosystemy” to przykład działań, które wspierają mazowiecką przyrodę, chronią cenne siedliska, wspierają zagrożone gatunki i zwiększają bezpieczeństwo mieszkańców poprzez ograniczanie występowania barszczu Sosnowskiego. To dbanie o przyrodniczy kapitał Mazowsza, aby cieszyć się nim dziś i zachować go dla przyszłych pokoleń.
