Jesiotry mogą żyć choćby 300 lat. Naukowcy odkryli, iż znacznie zaniżaliśmy ich wiek

Wielu amerykańskich wędkarzy czeka nie lada niespodzianka – z najnowszych badań wynika, iż najstarsze jesiotry żyjące w Wielkich Jeziorach, na pograniczu Kanady i USA, pamiętają czasy wojny secesyjnej! Na haczyk można więc złapać kawał historii. Skąd to wiadomo i dlaczego to ważne odkrycie?

Jak długo żyją ryby?

Łososie atlantyckie żyją średnio 8 lat, a najstarszym osobnikom udaje się doczekać 15 urodzin. Bardziej długowieczne są dorsze (do 25 lat), karpie (do 40–60 lat) i sumy (do 80 lat). Te ostatnie właśnie długiemu życiu zawdzięczają imponujące rozmiary, gdyż są jednym z niewielu gatunków, którego przedstawiciele nigdy nie przestają rosnąć.

Najbardziej długowieczne są jednak ryby zamieszkujące zimne wody. To właśnie niska temperatura spowalnia metabolizm i wydłuża wszystkie fazy życia. W tej grupie znajdują się rekin wielorybi (do 150 lat) oraz absolutny rekordzista, czyli rekin polarny, który żyje zwykle ok. 200–300 lat, a najstarsze osobniki mogą mieć ponoć nawet 500 lat.

Skąd to wiemy? Sędziwy wiek rekina islandzkiego został określony dzięki datowania radiowęglowego białek soczewki oka. Nie jest to jednak jedyna metoda badania długości życia ryb.

Warto przeczytać: Rekin polarny i sekret jego długowieczności

Jesiotry z nową metryką

O jesiotrach jeziornych (Acipenser fulvescens), zamieszkujących dorzecze Missisipi oraz Wielkie Jeziora Północnoamerykańskie, myślano dotychczas, iż dożywają maksymalnie 150 lat (samce ok. 55 lat). Wiek ten szacowano popularną metodą liczenia pierścieni przyrostowych w kolcach płetw.

Zespół naukowców z Michigan przeanalizował jednak największe bazy danych o jesiotrach jeziornych i doszedł do wniosku, iż dotychczasowe szacunki były krzywdzące, a liczenie pierścieni u starych osobników nie jest miarodajne. Biorąc pod uwagę obserwacje wzrostu oznakowanych osobników i wykorzystując modele stosowane do oceny wieku rekina polarnego, badacze stwierdzili, iż najstarsze jesiotry z Wielkich Jezior mogą mieć ponad 200 lat, a niektóre zbliżają się do trzechsetnych urodzin.

Warto dodać, iż styl życia jesiotrów jest w dużej mierze zgodny z założeniami o długowieczności i powolnym metabolizmie. Sędziwe ryby żyją zwykle blisko dna i nieśpiesznie pochłaniają drobne ofiary, takie jak ślimaki, małże czy ikrę innych ryb.

Może cię zaciekawić: Największy sum świata wyłowiony w Zalewie Rybnickim – nowy rekord

Dlaczego wiek ryb w populacjach jest ważny?

Jaka to różnica, czy jesiotr ma 150 czy 300 lat? Z punktu widzenia wędkarza żadna, ale dla biologa bardzo istotna. Średnia długość życia to parametr niezbędny do oceny statusu danej populacji – jego szans na przetrwanie i działań niezbędnych do odbudowy.

Jesiotry jeziorne są tymczasem gatunkiem zagrożonym. Do ich przetrzebienia doprowadziły masowe połowy – w drugiej połowie XIX w. z samego Jeziora Erie pozyskiwano rocznie ponad 2,2 mln kg ryb, cenionych za smaczne mięso i ikrę. Nic dziwnego, iż na początku XX w. większość łowisk znalazła się na skraju całkowitego załamania.

Od 2001 r. prowadzone są intensywne działania mające na celu odbudowę populacji w Wielkich Jeziorach. Z odławianych dorosłych osobników pobierane są jajeczka i plemniki, które po sztucznym zapłodnieniu trafiają do wylęgarni. Na sukces trzeba jednak czekać bardzo długo: samce jesiotrów osiągają dojrzałość płciową w wieku ok. 10 lat, samice dopiero w wieku 24-26 lat, a do tarła ryby przystępują tylko raz na kilka lat.

Długowieczne jesiotry nie mają się do czego śpieszyć. Problem w tym, aby człowiek nie przeszkadzał im w długim i spokojnym życiu.

zdj. główne: Egor Kamelev/Pexels

Pisząc artykuł, korzystałam z:

Baker, E. A., Colborne, S. F., Auer, N. A., Scribner, K. T., Larson, D. L., Briggs, A. S., Bruch, R. M., Stadig, M. H., & Donofrio, M. C. (2026). Lake sturgeon (Acipenser fulvescens) growth and longevity estimated from adult capture–mark–recapture data. Journal of Fish Biology, 1–15. https://doi.org/10.1111/jfb.70478