Efekty kontroli ws. afery z KPO — jachty, baseny, ekspresy do kawy…

Propagandowy fotomontaż Donalda Tuska o pieniądzach z KPO

Szeroka kontrola projektów realizowanych w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) ujawniła liczne nieprawidłowości dotyczące dotacji dla branży HoReCa. Część umów została już rozwiązana.

Afera wybuchła w 2025 roku, gdy ujawniono, na co przedsiębiorcy z sektora hotelarskiego, restauracyjnego i cateringowego przeznaczyli środki z KPO. W ramach programu branża ta otrzymała około 1,2 mld zł, które miały wspierać modernizację działalności. Tymczasem część środków wydano m.in. na ekspresy do kawy, jachty, sauny czy baseny, co wywołało falę krytyki wobec rządu.

W odpowiedzi zapowiedziano kontrole prowadzone przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości oraz operatorów programu, a także działania sprawdzające prokuratury.

Do sprawy powrócił dziennik Fakt, który zwrócił się do Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej o aktualny stan postępowań. Resort poinformował, iż przeanalizowano wszystkie dokumenty budzące wątpliwości.

Z przekazanych danych wynika, że:
– 1748 z 3206 zatwierdzonych projektów przeszło pozytywną weryfikację,
– 1458 skierowano do szczegółowej kontroli.

Łącznie przeprowadzono 556 kontroli u przedsiębiorców. W 479 przypadkach nie stwierdzono istotnych nieprawidłowości skutkujących konsekwencjami finansowymi. W 42 przypadkach wykryto naruszenia wymagające korekt finansowych, natomiast w 28 przypadkach zdecydowano o rozwiązaniu umów.

– o ile rozwiązanie umowy nastąpiło po wypłacie środków, wszczynana jest procedura ich odzyskania zgodnie z obowiązującymi zasadami – poinformował resort.

Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności obejmuje 56 inwestycji oraz 55 reform. Polska ma otrzymać z jego puli 59,8 mld euro (około 268 mld zł), w tym 25,27 mld euro w formie dotacji oraz 34,54 mld euro w postaci preferencyjnych pożyczek.

Tymczasem Komisja Europejska zaakceptowała czwarty wniosek Polski o wypłatę środków z KPO. Kwota transferu wynosi 7,2 mld euro. Wniosek został złożony jeszcze w grudniu ubiegłego roku, jednak jego zatwierdzenie opóźniało się z powodu niewdrożonej reformy Państwowej Inspekcji Pracy.

Po akceptacji Komisji Europejskiej wniosek musi zostać jeszcze zatwierdzony przez państwa członkowskie. Następnie Komisja pozyska środki na rynku finansowym, aby przekazać Polsce wnioskowaną kwotę – około 29 mld zł.

Środki te mają zostać przeznaczone m.in. na projekty infrastrukturalne, cyfryzację, inwestycje wodno-kanalizacyjne oraz rozwój sieci energetycznych.

Warto przypomnieć, iż w lutym 2024 roku Komisja Europejska odblokowała dla rządu Donalda Tuska środki w wysokości 137 mld euro, wcześniej zamrożone w związku z kwestiami dotyczącymi praworządności. Do tej pory jednak żadna z zapowiadanych reform sądownictwa nie została w pełni wdrożona.