Debata EKG: Polska wielkim placem budowy

4 godzin temu

Polska stoi przed szansą na dokonanie ogromnego skoku infrastrukturalnego, ale jej wykorzystanie będzie zależeć od równie wielkich zmian dotyczących odbiurokratyzowania i racjonalizacji procedur inwestycyjnych. To jeden z wniosków, które wypływają z debaty pt. „Wielkie programy infrastrukturalne”, która odbyła się 22 kwietnia br. podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego (European Economic Congress – EEC) w Katowicach.

Uczestnicy debaty wskazywali, iż najważniejsze inwestycje obejmują Kolej Dużych Prędkości, rozwój portów morskich, budowę elektrowni jądrowej oraz modernizację lotniska Chopina i projekt CPK. Podkreślili znaczenie stabilnego finansowania, deregulacji przepisów oraz ulepszenia procedur administracyjnych. Ważnym wątkiem była potrzeba partnerstwa między państwem a wykonawcami oraz wspierania krajowego potencjału gospodarczego poprzez mechanizmy „local content”.

W debacie panelowej uczestniczyli:

Marcin Danił, członek zarządu ds. finansowo-handlowych, Polskie Porty Lotnicze SA
Ed Gore, Senior Vice President & Poland AP1000 Project Director, Bechtel Corporation
Wojciech Trojanowski, członek zarządu Strabag Polska
Artur Popko, prezes zarządu, dyrektor generalny Budimex SA
Stefan Rudnik, dyrektor Departamentu Inwestycji, Zarząd Morskiego Portu Gdańsk SA
Marita Szustak, prezes zarządu, Izba Gospodarcza Transportu Lądowego, prezes zarządu, Track Tec Construction
Paweł Woźniak, p.o. generalnego dyrektora, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
Piotr Wyborski, prezes zarządu, PKP Polskie Linie Kolejowe SA

Moderatorem debaty był Adrian Ołdak, zastępca redaktora naczelnego WNP.PL.

Pieniądze, legislacja, sprawność operacyjna

Przed debatą wystąpił Minister Infrastruktury Dariusz Klimczak.

Minister podkreślił, iż wielkie inwestycje muszą być skorelowane z mniejszymi, aby służyły nie tylko aglomeracjom, ale i mniejszym miejscowościom. Wskazał na trzy najważniejsze filary: pieniądze (wzrost budżetu resortu z 58 do 100 mld zł), legislację oraz sprawność operacyjną. Zapowiedział ustawę o usprawnieniu procesu inwestycyjnego, pakiet deregulacyjny w budownictwie oraz zmiany w prawie zamówień publicznych, by usprawnić działanie Krajowej Izby Odwoławczej (KIO). Ogłosił również, iż Polska stawia na Kolej Dużych Prędkości osiągającą 320–350 km/h, a testy mają ruszyć w 2031 roku.

– Najważniejsze kwestie z mojego punktu widzenia dotyczące wielkich inwestycji to przede wszystkim pieniądze, po drugie legislacja, po trzecie sprawność operacyjna – stwierdził minister Klimczak. I dodał: – Wielkie inwestycje są ważne, o ile są dobrze wkomponowane w te średnie i mniejsze, ponieważ Polska to nie tylko wielkie aglomeracje, ale także mniejsze miejscowości i tereny.

– Każdy, kto inwestuje w firmę budowlaną, może być spokojny. Polska dzisiaj jest wielkim placem budowy i będzie wielkim placem budowy, bo z wielkimi inwestycjami nie skończymy – zapowiedział minister Klimczak.

Szybszy lot w kierunku procedur

Marcin Danił skupił się na modernizacji lotniska Chopina, która ma zwiększyć jego przepustowość do ponad 30 mln pasażerów rocznie do 2029 roku. Zaznaczył, iż branża lotnicza generuje 550 tys. miejsc pracy i 60 mld zł wpływu do budżetu. Podkreślił, iż PPL jest grupą zamożną, gotową na finansowanie komponentu lotniskowego Portu Polska (ponad 40 mld zł), m.in. dzięki kredytom z konsorcjum polskich banków. Postulował wprowadzenie mechanizmu przyspieszonej procedury dla decyzji administracyjnych.

– Potrzebny jest taki fast track dla tych wszystkich decyzji, pozwoleń, który by nam właśnie umożliwił szybsze przejście od zbierania tych pozwoleń i decyzji do realizacji – stwierdził prezes Danił.

Energia jądrowa dla przedsiębiorczości

Ed Gore przedstawił perspektywę realizacji projektu elektrowni jądrowej na Pomorzu, który ma przynieść czystą energię i 40 tys. miejsc pracy. Podkreślił znaczenie wyboru sprawdzonej technologii oraz konieczność zaangażowania wszystkich interesariuszy, by projekt był odporny na zmiany polityczne. Wskazał, iż polskie firmy dzięki projektowi zdobędą referencje umożliwiające im eksport usług do innych państw Europy.

– Polskie firmy, jak wiemy, będą zaangażowane w ten projekt i będą w stanie to swoje doświadczenie wykorzystać później jako referencje przy innych projektach, zwłaszcza projektach realizowanych w Europie. Więc to są ogromne korzyści – mówił, dodając: – W Stanach Zjednoczonych oraz w Kazachstanie stworzyliśmy konkurencję. Były firmy, które z nami współpracowały jako poddostawcy, jako podwykonawcy, później partnerzy, a w końcu zaczęły z nami konkurować.

Skala inwestycji a przewidywalność

Prezes Artur Popko wskazał na Port Polska, domknięcie sieci dróg szybkiego ruchu oraz projekt Podłęże-Piekiełko jako najważniejsze inwestycje. Skrytykował obecny system odwołań w KIO, twierdząc, iż zbyt niska opłata za wpis (20 tys. zł) zachęca do nadużyć i wydłuża procesy przetargowe. Zaapelował o patrzenie na inwestycje przez pryzmat jakości i spójności – od projektu przez realizację po utrzymanie – co zdefiniował jako prawdziwy „local content”.

– Rosnąca skala inwestycji nie jest problemem. Problemem pojawia się właśnie planowanie i przewidywalność, bo dla nas jako wykonawców na pewno i też dla inwestorów kluczem jest przewidywalność. I tutaj ewidentnie napotykamy przy dzisiejszej skali inwestycji na pewne bariery i głównie są to bariery administracyjne – mówił prezes Budimexu.

Kolej na porty

Dyrektor Stefan Rudnik podał, iż Port Gdańsk wygenerował w 2024 roku 44,6 mld zł wpływów z VAT, cła i akcyzy do budżetu państwa. Kluczowym projektem dla portu jest „Kolej na porty”, czyli alternatywne połączenie kolejowe, które ma powstać w ciągu 8 lat. Podkreślił znaczenie strategii budowanej na dekady oraz budowania kompetencji wewnętrznych inżynierów kontraktu, co pozwala na sprawniejszą realizację zadań niż z podmiotami zewnętrznymi.

– Ważna jest strategia długoterminowa, na podstawie której będziemy budować te programy inwestycyjne, i to strategia na dekady, która jest zbieżna z podejściem systemowym, aby nie patrzeć tylko jednostkowo na dany podmiot, który realizuje inwestycje – podkreślił dyrektor Rudnik.

TIR-y na tory

Prezes Marita Szustak oceniła, iż głównym postulatem jej środowiska była walka o stabilne finansowanie kolei poprzez Fundusz Kolejowy, co ma uniezależnić inwestycje od cykli unijnych. Wyraziła rozczarowanie dyskusją o „local content”, którą nazwała „wojną polsko-polską o procent cukru w cukrze”, apelując zamiast tego o wspieranie realnego potencjału krajowych firm.

– Postulujemy taką zmianę ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, żeby w przyszłości wszystkie centra logistyczne w pierwszej kolejności, zanim dostaną decyzję lokalizacyjną, były zlokalizowane przy bocznicach kolejowych, co wymusi transport towarów drogą kolejową, odciąży nasze drogi szybkiego ruchu i autostrady – mówiła prezes Marita Szustak.

Konkurencja nie wyklucza współpracy

Prezes Wojciech Trojanowski zwrócił uwagę, iż obecna sytuacja to niepowtarzalna szansa na domknięcie systemów infrastrukturalnych Polski. Zaapelował o współpracę w stronę partnerstwa między inwestorami a wykonawcami. Zauważył, iż administracja państwowa musi być lepiej przygotowana kadrowo do obsługi tak dużej fali zamówień, a firmy powinny unikać składania nierealnych ofert.

– Mamy naprawdę szansę, żeby Polska inaczej wyglądała, inaczej wyglądała infrastruktura: drogowa, kolejowa, lotniskowa. To może brzmi górnolotnie, ale do tej pory nigdy nie mieliśmy takiej szansy, aby domknąć ten system i rzeczywiście stworzyć infrastrukturę w każdym zakresie – mówił prezes Trojanowski: – Więc nie zmarnujmy tych lat jako wszyscy, jako zamawiający, jako finansujący, jako wykonawcy, tylko zbudujmy większą odporność naszej gospodarki – zaapelował.

Szef Strabag Polska wskazał również na pewną wspólnotę interesów ponad podziałami.

– Jako inwestorzy, jako administracja publiczna, jako wykonawcy adekwatnie powinniśmy być po tej samej stronie wszyscy i wszyscy zaangażowani w sprawną realizację wszystkich tych projektów, o których mówiliśmy – stwierdził Wojciech Trojanowski.

Uprościć decyzje administracyjne

Dyrektor Paweł Woźniak zapowiedział, iż w ciągu 10 lat cała sieć dróg szybkiego ruchu w Polsce będzie gotowa. Priorytetami są m.in. zachodnie obejście Szczecina (S6), dokończenie S7 oraz Via Carpatia. Podkreślił konieczność wzmocnienia administracji wydającej decyzje środowiskowe i Zezwolenia na Realizację Inwestycji Drogowej (ZRID), gdyż te procesy zajmują w tej chwili większą część cyklu inwestycyjnego niż sama budowa.

– Na pewno wzmocnienia wymaga administracja wydająca ZRID-y, decyzje środowiskowe czy pozwolenia wodnoprawne, gdyż ten asortyment spraw tak naprawdę zabiera kluczową część całego cyklu inwestycji – ocenił dyrektor Woźniak.

Szybsza jazda do większej sprawności

Prezes Piotr Wyborski wymienił najważniejsze projekty kolejowe: modernizację Centralnej Magistrali Kolejowej do 250 km/h (sezon 27/28), projekt Podłęże-Piekiełko oraz poprawę dostępu do portów. Wskazał na profesjonalne zarządzanie ryzykiem oraz cyfryzację jako niezbędne narzędzia przy wielkich inwestycjach. Zaznaczył, iż procesy przygotowawcze, zwłaszcza decyzje środowiskowe, realizowane są zbyt długo – choćby do 2 lat – co generuje ryzyko utraty finansowania.

– Zgadzam się z diagnozami o konieczności ulepszenia procesu odwoławczego. Widzimy duże problemy, jeżeli chodzi o proces przygotowania inwestycji i czasochłonność uzyskiwania decyzji administracyjnych, w szczególności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – podkreślił prezes PKP PLK.

Idź do oryginalnego materiału