5 godzin temu
Chińskie społeczeństwo starzeje się w niespotykanym dotąd tempie. Demograficzny boom minionych dekad, w połączeniu ze skutkami wieloletniej polityki jednego dziecka, doprowadził do sytuacji, w której tradycyjny model opieki nad seniorami – oparty wyłącznie na wsparciu wielopokoleniowej rodziny – staje się coraz trudniejszy do utrzymania. Szacuje się, iż w tej chwili ponad 10% populacji osób starszych w Chinach wymaga stałej, specjalistycznej opieki pielęgniarskiej. W odpowiedzi na to bezprecedensowe wyzwanie, władze w Pekinie ogłosiły plan wdrożenia ogólnokrajowego systemu ubezpieczeń opieki długoterminowej, który ma zacząć w pełni funkcjonować do końca 2028 roku.
Wsparcie systemowe
Decyzja o stworzeniu powszechnego systemu to wyraźny sygnał, iż państwo dostrzega konieczność systemowego wsparcia rodzin. Głównym założeniem nowej polityki jest rozłożenie ogromnych kosztów opieki nad starzejącym się społeczeństwem na różne grupy wiekowe i zawodowe, na wzór rozwiązań znanych z państw rozwiniętych.
Wprowadzenie składek solidarnościowych ma zapobiec zapaści finansowej gospodarstw domowych, które często zmagają się z jednoczesnym utrzymaniem dzieci i starszych rodziców (tzw. zjawisko 4-2-1, gdzie jedno dziecko utrzymuje dwoje rodziców i czworo dziadków).
Projekt napotyka jednak na poważne przeszkody infrastrukturalne i finansowe. Głównym problemem pozostają drastyczne dysproporcje w dostępie do usług medycznych pomiędzy bogatymi metropoliami na wschodnim wybrzeżu a słabiej rozwiniętymi prowincjami w głębi kraju. Lokalne samorządy, zmagające się z zadłużeniem i spowolnieniem na rynku nieruchomości, obawiają się, iż nie udźwigną dodatkowych obciążeń związanych z dofinansowaniem nowego systemu. Szczególnie trudna sytuacja panuje na obszarach wiejskich, skąd młodzi ludzie masowo wyemigrowali do miast, pozostawiając seniorów zdanych wyłącznie na siebie lub na pomoc tzw. “młodszych seniorów” (osób w wieku 60-70 lat opiekujących się osiemdziesięciolatkami).
Zdjęcie: © www.chiny24.comTechnologia i innowacje w służbie seniorom
Równolegle z reformami systemowymi, w Chinach dynamicznie rozwija się tzw. “srebrna gospodarka” (silver economy), która stara się wypełnić lukę w usługach opiekuńczych dzięki nowoczesnych technologii. Władze zachęcają prywatne firmy do inwestowania w innowacyjne rozwiązania dla osób starszych. Coraz większą popularność zdobywają systemy inteligentnego domu monitorujące parametry życiowe, roboty rehabilitacyjne oraz specjalnie zaprogramowane chatboty (określane mianem “Auntie AI”), które nie tylko przypominają o lekach, ale też oferują wsparcie psychologiczne samotnym seniorom.
Zdjęcie: © www.chiny24.comChiny bacznie analizują również doświadczenia sąsiadów, zwłaszcza Japonii, która od dekad walczy z podobnym kryzysem demograficznym. O ile jednak Tokio coraz częściej musi polegać na pracownikach z zagranicy (z Filipin czy Wietnamu), o tyle Pekin stawia na maksymalną automatyzację i cyfryzację usług opiekuńczych, by zrekompensować kurczącą się podaż siły roboczej.
Źródło:
Nikkei Asia: “China to roll out nursing care insurance nationwide as population ages”, 26.06.2026, https://asia.nikkei.com/business/health-care/china-to-roll-out-nursing-care-insurance-nationwide-as-population-ages
Leszek B. Ślazyk
e-mail: [email protected]
