Brazylia wybiera. Trwa druga tura wyborów prezydenckich

W Brazylii, największym kraju Ameryki Łacińskiej, rozpoczęło się w niedzielę (25 października) głosowanie w drugiej turze wyborów prezydenckich. Obecny lewicowy szef państwa Luiz Inacio Lula da Silva mierzy się z prawicowym senatorem Flaviem Bolsonaro, synem byłego przywódcy Jaira Bolsonaro.

Wybory w Brazylii uznawane są za jedne z najważniejszych na świecie w tym roku i najważniejsze dla politycznej mapy regionu. Obaj kandydaci prezentują bardzo odmienną wizję polityki gospodarczej, społecznej i zagranicznej. Od wyniku głosowania zależeć będzie kooperacja kraju z USA, Chinami i Europą oraz ochrona Puszczy Amazońskiej.

Uprawnionych do udziału w wyborach jest ponad 158 mln obywateli, w tym prawie milion Brazylijczyków przebywających za granicą. Głosowanie dla piśmiennych osób w wieku 18-70 lat jest obowiązkowe.

Według sondaży faworytem jest Bolsonaro, ale jego przewaga nad Lulą w ostatnich tygodniach zmniejszyła się. W najnowszych badaniach nie przekraczała 2 punktów procentowych i mieściła się w granicach błędu statystycznego.

W pierwszej turze Bolsonaro otrzymał 47 proc., a Lula – 45 proc. głosów. Około 21 proc. uprawnionych, czyli 33 mln osób, nie zagłosowało, co, zdaniem komentatorów, odzwierciedla głęboką polaryzację polityczną kraju.

Wyzwania Brazylii

Największym zmartwieniem Brazylijczyków przed wyborami były brutalna przestępczość i bezpieczeństwo publiczne. Na kolejnych miejscach znalazły się służba zdrowia, gospodarka i koszty życia, a także korupcja i wyzwania związane z edukacją – wynika z sondaży.

Lokale wyborcze, od bogatych metropolii na południu kraju po trudno dostępne wsie społeczności rdzennych w Amazonii, zostały otwarte o godz. 8 i będą czynne do godz. 17 czasu stołecznego (w godz. 12-21 w Polsce). Do niektórych miejscowości elektroniczne maszyny do głosowania trzeba było dostarczyć łodziami.

Dzięki elektronicznemu systemowi liczenie głosów rozpocznie się krótko po zamknięciu lokali, a wyniki będą na bieżąco aktualizowane na stronie internetowej. W pierwszej turze rozstrzygnięcie ogłoszono około czterech godzin po zakończeniu głosowania.

80-letni Lula proponuje kontynuację obecnej polityki państwa, w tym popularnych programów zapomóg socjalnych. W polityce zagranicznej jego rząd stara się utrzymywać niezależność od wpływów USA i Chin poprzez współpracę z obiema stronami oraz współpracę wielostronną, na przykład w grupie BRICS.

Rządowi Luli udało się ograniczyć bezrobocie i zmniejszyć nierówności społeczne, ale na jego niekorzyść działają rosnące koszty życia i działalność coraz potężniejszych zorganizowanych grup przestępczych. Za jego prezydentury spadło tempo wylesiania Puszczy Amazońskiej, choć obecny prezydent promuje też zwiększanie wydobycia ropy naftowej.

45-letni Flavio Bolsonaro, sojusznik ideologiczny prezydenta USA Donalda Trumpa, zapowiada twardą rozprawę z przestępczością, obniżanie podatków, uszczuplenie administracji publicznej i inne probiznesowe reformy, a jednocześnie utrzymanie zapomóg socjalnych. Chce zacieśnić relacje ze Stanami Zjednoczonymi i współpracować z nimi w zwalczaniu gangów.

Flavio dąży również do uwolnienia z aresztu domowego swojego ojca Jaira, skazanego na 27 lat więzienia za próbę zamachu stanu po przegranych z Lulą wyborach z 2022 r. Chce też zmienić konstytucję, aby „ponownie zdemokratyzować” Brazylię, oraz usunąć z Sądu Najwyższego sędziów, których uznaje za przeciwników politycznych.

Jego zwycięstwo oznaczałoby powrót do władzy prawicowo-populistycznego ruchu, stworzonego przez jego ojca. Byłoby też radykalnym zwrotem na prawo w polityce największego kraju Ameryki Łacińskiej. Brazylia dołączyłaby do rosnącego grona państw regionu, w których władzę przejmuje prawica sympatyzująca z Trumpem.