Blue Deal Congress 2026 – dwa najważniejsze kierunki transformacji wodnej dla Europy

5 godzin temu

Zdjęcie: Blue Deal Congress

W Warszawie odbyła się III edycja Blue Deal Congress – jednego z kluczowych europejskich wydarzeń poświęconych bezpieczeństwu wodnemu, odporności klimatycznej oraz transformacji gospodarki wodnej zgodnie z Europejską Strategią Odporności Wodnej. Kongres zgromadził przedstawicieli administracji publicznej, biznesu, instytucji europejskich, sektora finansowego, rolnictwa oraz branży technologicznej.

„Europa weszła w etap, w którym woda staje się jednym z kluczowych czynników kształtujących konkurencyjność gospodarki. Blue Deal Congress pokazuje, iż polityka wodna przestaje być wyłącznie domeną środowiskową, a staje się integralnym elementem strategicznych decyzji gospodarczych i regulacyjnych. Woda przestaje być zasobem oczywistym – staje się strategicznym czynnikiem bezpieczeństwa i konkurencyjności europejskiej gospodarki. Dlatego odpowiedzialna polityka wodna musi dziś łączyć regulacje, inwestycje i innowacje w jeden spójny system działań” – mówiła Magdalena Rzeczkowska, Pierwsza Wiceprzewodnicząca FPP ds. europejskich podczas otwarcia kongresu.

Dokumenty strategiczne dla rolnictwa i przemysłu w Polsce

Jednym z głównych punktów Blue Deal Congress 2026 była prezentacja propozycji strategicznych dla dwóch sektorów szczególnie zależnych od dostępności wody: przemysłu oraz rolnictwa i przetwórstwa rolno-spożywczego.

„Nowe strategie wodne dla przemysłu i rolnictwa są konieczne, aby Polska mogła utrzymać odporność łańcuchów dostaw, bezpieczeństwo żywnościowe oraz zdolność inwestycyjną. najważniejsze jest przejście od deklaracji do realnych wdrożeń w skali całych sektorów gospodarki” – dodaje Marek Kowalski, Przewodniczący Federacji Przedsiębiorców Polskich.

Strategia wodna dla przemysłu w Polsce

Sylwia Łyskawka, ekspertka Federacji Przedsiębiorców Polskich ds. gospodarki wodnej, przedstawiła Strategię wodną dla przemysłu w Polsce – stanowisko Komitetu Wodnego FPP. Dokument jest oddolną propozycją środowiska przemysłowego i wkładem do prac nad wdrażaniem Europejskiej Strategii Odporności Wodnej w Polsce.

Strategia obejmuje sześć powiązanych pakietów działań:

1) stworzenie wspólnego systemu danych o poborze i zużyciu wody oraz jednolitej metody oceny ryzyka wodnego;

2) opracowanie porównywalnych benchmarków dla sektorów wodochłonnych;

3) wprowadzenie zasady „po pierwsze efektywność wodna” przed zwiększaniem poboru;

4) rozwój zamkniętych obiegów i ponownego wykorzystania wody technologicznej;

5) koordynację gospodarowania wodą na poziomie zlewni, szczególnie na obszarach wysokiego ryzyka;

6) utworzenie stałej platformy współpracy przemysłu i administracji.

Proponowana mapa drogowa obejmuje okres do 2035 r. Pierwszym etapem ma być rozwój opomiarowania, danych i współpracy instytucjonalnej. Kolejne działania dotyczą benchmarków, instrumentów finansowych, ponownego wykorzystania wody oraz koordynacji zlewniowej.

Celem jest stworzenie przewidywalnych warunków regulacyjnych i finansowych, które umożliwią polskim przedsiębiorstwom utrzymanie produkcji również w warunkach narastającego stresu wodnego.

Strategia dla polskiego rolnictwa i przetwórstwa rolno-spożywczego

Podczas kongresu Andrzej Chodkowski przedstawił założenia raportu Woda w polskim rolnictwie i przetwórstwie rolno-spożywczym. Analiza i rekomendacje strategiczne, wpisującej się w debatę o bezpieczeństwie żywnościowym w warunkach narastającego kryzysu klimatycznego. Raport przygotowany przez Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej, Federację Przedsiębiorców Polskich i Krajową Izbę Gospodarczą wskazuje, iż dotychczasowe reagowanie na skutki suszy powinno zostać zastąpione systemowym zarządzaniem ryzykiem.

Dokument opiera się na siedmiu filarach: uproszczeniu prawa, adaptacji rolnictwa do zmian klimatu, odbudowie retencji w krajobrazie rolniczym, poprawie efektywności wykorzystania wody, ochronie jej jakości, rozwoju lokalnego zarządzania oraz wzmacnianiu instytucji i edukacji.

Wśród najważniejszych rekomendacji znalazły się:

uproszczenie procedur dotyczących małych zbiorników i budowli wodnych;
rozwój rozproszonej retencji na terenach wiejskich;
modernizacja urządzeń melioracyjnych, tak aby nie tylko odprowadzały, ale również zatrzymywały wodę;
zwiększanie retencji glebowej i stosowanie praktyk rolnictwa regeneratywnego;
rozwój precyzyjnych systemów nawadniania wykorzystujących dane i prognozy suszy;
ponowne wykorzystanie wody w przetwórstwie rolno-spożywczym;
wzmocnienie lokalnych partnerstw i spółek wodnych.

Celem strategii jest zwiększenie odporności gospodarstw i całego systemu żywnościowego na susze, nieregularne opady oraz inne skutki zmiany klimatu.

Woda jako fundament europejskiej odporności

W kongresie udział wzięła Pernille Weiss-Ehler – członkini gabinetu Komisarz ds. Środowiska, Odporności Wodnej i Konkurencyjnej Gospodarki Obiegu Zamkniętego Jessiki Roswall oraz przewodnicząca MEP Water Group.

W swoim wystąpieniu przedstawiła założenia Europejskiej Strategii Odporności Wodnej (European Water Resilience Strategy), która stanowi odpowiedź Unii Europejskiej na narastające wyzwania związane z niedoborem wody, suszami, powodziami oraz rosnącą presją klimatyczną i gospodarczą na zasoby wodne. Podkreśliła konieczność zintegrowanego zarządzania zasobami wodnymi, inwestycji w nowoczesną infrastrukturę, zwiększania efektywności wykorzystania wody oraz wzmacniania współpracy między administracją publiczną, biznesem, nauką i samorządami.

Od strategii do wdrożenia – panele eksperckie podczas Blue Deal Congress

Praktyczny wymiar transformacji wodnej był przedmiotem trzech paneli eksperckich poświęconych odporności przemysłu, bezpieczeństwu żywnościowemu oraz finansowaniu inwestycji. Dyskusje pokazały, iż skuteczne zarządzanie wodą wymaga jednoczesnego zaangażowania administracji publicznej, przedsiębiorstw, sektora finansowego, organizacji branżowych i instytucji europejskich.

Pierwszy panel, Woda w biznesie – Produkcja odporna na deficyt wody: jak oszczędzać, odzyskiwać i zabezpieczać ciągłość operacyjną biznesu, dotyczył wpływu niedoborów wody na procesy produkcyjne, łańcuchy dostaw i decyzje inwestycyjne. Eksperci wskazywali, iż coraz częstsze susze i nieregularne opady wymuszają zmianę sposobu gospodarowania wodą w przedsiębiorstwach. najważniejsze znaczenie mają ograniczanie zużycia, odzysk i ponowne wykorzystanie wody technologicznej, zamykanie obiegów oraz precyzyjny monitoring oparty na danych i narzędziach cyfrowych.

Drugi panel, Woda w rolnictwie – Retencja, nawadnianie i bezpieczeństwo żywnościowe w warunkach zmiany klimatu, koncentrował się na odporności polskiego rolnictwa i sektora rolno-spożywczego. Uczestnicy debaty zwracali uwagę na potrzebę zwiększania retencji, odbudowy naturalnej zdolności krajobrazu i gleby do zatrzymywania wody oraz modernizacji systemów melioracyjnych i nawadniających. Istotne znaczenie przypisano także rolnictwu precyzyjnemu, transferowi wiedzy i współpracy rolników z administracją oraz instytucjami odpowiedzialnymi za gospodarkę wodną.

Trzeci panel, Finansowanie i inwestycje w wodę – kapitał, ryzyko, regulacje, poświęcono ekonomicznym podstawom transformacji wodnej. Dyskusja koncentrowała się na przełożeniu Europejskiej Strategii Odporności Wodnej na skalowalne projekty, które mogą uzyskać finansowanie bankowe i inwestycyjne. Zwrócono uwagę na potrzebę łączenia środków publicznych i prywatnych, w tym programu odporności wodnej Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Omawiano również nowe mechanizmy, takie jak „Certyfikaty Odporności”, które poprzez wycenę usług ekosystemowych, m.in. retencji wody, mogłyby tworzyć dodatkowe źródła przychodów i zwiększać atrakcyjność projektów wodnych dla prywatnych inwestorów.

Strefa Innowacji – technologie i rozwiązania gotowe do wdrożenia w Polsce

Blok innowacji i prezentacji inwestycyjnych stanowił praktyczne uzupełnienie debat panelowych, koncentrując się na technologiach i rozwiązaniach, które mogą zostać wdrożone w Polsce w celu zwiększenia efektywności gospodarowania wodą, poprawy retencji oraz ograniczenia strat w systemach wodno-kanalizacyjnych i przemysłowych. Sesja miała charakter demonstracyjny i pokazowy, prezentując konkretne narzędzia oraz modele biznesowe wspierające transformację w kierunku gospodarki wodnej opartej na danych, technologii i innowacjach.

Zaprezentowane rozwiązania obejmowały m.in. inteligentne systemy monitorowania zużycia wody w czasie rzeczywistym, narzędzia do modelowania ryzyka powodziowego i susz, technologie optymalizacji infrastruktury wodno-kanalizacyjnej oraz systemy wczesnego wykrywania strat i nieszczelności w sieciach dystrybucyjnych.

Blue Deal Congress potwierdził rosnące znaczenie polityki wodnej w Europie oraz konieczność pilnych działań adaptacyjnych wobec deficytu wody. Wskazane podczas wydarzenia kierunki rozwoju – oparte na inwestycjach, innowacjach i współpracy międzysektorowej – wyznaczają nowy etap europejskiej polityki wodnej, w której woda staje się kluczowym czynnikiem konkurencyjności, bezpieczeństwa żywnościowego i stabilności przemysłu.

Szczegółowe raporty znajdują się na stronach internetowych: